DoctorateOpen Access

Arapça bilgi erişiminde kök ve biçim analizinin akıllı bir kullanımı

2020
0 views
0 downloads
Advisor: Yrd. Doç. Dr. Muhammed Abdullah Bülbül

Abstract (TR)

Son yıllarda, internet üzerindeki Arapça metinlerin çoğalmasıyla, Arapça bilgi erişimi önemli derecede ilgi görmektedir. Çok sayıda araştırmacı Arapça bilgi erişim sistemlerinde, özellikle de internetteki çok büyük miktarda veri yığını oluşmasıyla daha da karmaşık bir probleme dönüşen internet arama motorlarında, biçimbilim ve köke indirgemenin yararlarına dair benzer görüşleri paylaşmaktadırlar. Arapça dili, internetteki diller arasında yedinci sıradadır ve ilk on çevrimiçi dil arasında en hızlı yükselişi göstermektedir. Arapça belgelerin sayısı da hızla artmaktadır. Arapça dilinin, alfabe biçiminin kompleks olması nedeniyle de ayrı bir zorluğu vardır. NLP çalışmalarında, bilgi erişim sistemleri için etkin bir dizin terimi bulmak oldukça zordur. Dolayısıyla terimlerin dizinlenmesi, özellikle mesele Arapça belgelerin dizinlenmesi olduğunda daha da karmaşık ve zor bir süreç haline gelmektedir. Bu araştırma, Arapça köke indirgeme üzerine "Arapça Biçimbilim Bilgi Erişimi (AMIR)" adlı yeni bir yöntem sunmaktadır. Yöntemimizin temel amacı ve avantajı, Arapça bilgi erişiminde metin aramada, dizinleme terimleri olarak kullanmak amacıyla, bir dizi kural uygulayarak ve bazı Arapça harfler arasındaki ilişkiyi eşleştirerek kök oluşturmak/bulmaktır. Ayrıca, bu kuralların kullanımına ve farklı Arapça bilgi erişim sistemleri için faydalarına da dikkat çekiyoruz. AMIR'in minimum biçimsel karmaşıklık düzeylerinde etkili olarak çalıştığı belirtilebilir. Sonuç olarak, AMIR, Arapça tweetler üzerinde, EveTAR (2016) veriseti kullanılarak test edilmiştir ve elde edilen sonuçlar, AMIR'in aynı fonksiyonu gören literatürdeki en güncel araçlardan daha iyi performans sergilediğini göstermiştir. Dolayısıyla bizim yaklaşımımız, her türden köke karşı duyarlı olma kapasitesine sahip olduğu gibi, Arapça kök indirgeme ve bilgi erişiminde performansı daha da iyi bir noktaya taşıyabilecektir ve biz inanıyoruz ki iyi bir destekleyici biçimsel analiz kullanılmadan, yeni bir Arapça bilgi erişim sistemi geliştirmek zor olacaktır.

Author

Alı Abrahem Alı Alnaıed

How to Cite

Alı Abrahem Alı Alnaıed (Doktora Tezi). Arapça bilgi erişiminde kök ve biçim analizinin akıllı bir kullanımı, 2020, Ankara Yıldırım Beyazıt University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Ankara Yıldırım Beyazıt University