DoctorateOpen Access

Intergenerational interactive artificial neural networks

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Mutlu Avcı

Abstract (EN)

Derin öğrenme, aktarımlı öğrenme ve öğretmen-öğrenci modelleri gibi gelişmiş öğrenme teknikleri ve karmaşık ağ mimarilerinin etkisiyle çeşitli alanlarda giderek daha yaygın hale gelmiştir. Aktarımlı öğrenme, ilgili bir kaynak alandan elde edilen bilgiyi kullanarak hedef alanda yüksek performans sağlamayı amaçlar. Buna karşılık, öğretmen-öğrenci modelleri, büyük ve karmaşık bir öğretmen modelinden daha küçük bir öğrenci modele bilgi aktarımı yaparak, doğruluktan fazla ödün vermeden modelin karmaşıklığını azaltmayı sağlar. Görüntü tanıma alanında yaygın olarak kullanılan Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN'ler), verimlilikleri ve yüksek performansları nedeniyle bu tür modellerde kilit rol oynar. Ancak, karmaşık yapıları nedeniyle CNN'ler genellikle yüksek hesaplama kaynakları ve uzun eğitim süreleri gerektirir. Bu çalışma, yeni bir hibrit sinir ağı topolojisi olan Kuşaklararası Etkileşimli Sinir Ağları (Intergenerational Interaction Neural Networks IINNs)'nı tanıtmaktadır. Önerilen bu hibrit topoloji, Kuşaklararası Etkileşimli Sinir Ağları (IINNs) olarak adlandırılmaktadır. Bu yöntemin arkasındaki temel hipotez, "yol gösterici bir baba modelin varlığı, oğul modelin diğerlerinden daha hızlı ve başarılı şekilde öğrenmesini sağlar" şeklindedir. Bu felsefe, dede ve büyükbaba gibi ek ataların dahil edilmesiyle genişletilebilir. Geleneksel öğretmen-öğrenci modellerinden farklı olarak, IINNs mimarisi, eğitim sürecinde sabit kalan ancak oğul modelin öğrenmesini aktif şekilde yönlendiren, önceden eğitilmiş bir ata modeli (baba) kullanır. Bu yapıda, Kendini Örgütleyen Harita (Self-Organizing Map - SOM) önceden eğitilmiş baba model olarak görev yaparken, Farklılaştırılmış Konvolüsyonel Sinir Ağı (Differential CNN - DiffCNN) oğul modeli olarak işlev görür. SOM'un çıktıları, DiffCNN'in eğitim sürecine entegre edilerek yakınsama hızını ve doğruluğunu artırmakta, konvolüsyonel karmaşıklığı ise azaltmaktadır. Önerilen model, MNIST, FashionMNIST, Birds, STL10, CIFAR-100 ve CIFAR-10 olmak üzere altı veri kümesi üzerinde değerlendirilmiştir. Sırasıyla %98,58, %96,53, %87,49, %86,99, %86,78 ve %81,65 doğruluk skorları elde ederek; en güncel CNN, DiffCNN ve Derin Konvolüsyonel SOM modellerinden daha iyi performans göstermiştir. Ayrıca model, %84'e kadar daha hızlı yakınsama sergilemiş; CIFAR-10, Birds ve CIFAR-100 gibi daha karmaşık veri kümelerinde ilk 7 ila 10 epoch içinde %85 doğruluğa ulaşmıştır. Aynı zamanda, FashionMNIST gibi daha basit veri kümelerinde 7. epoch itibariyle %90 doğruluğa erişmiş ve %74 oranında daha hızlı yakınsama sağlamıştır. Bu sonuçlar, IINNs mimarisinin eğitim sürecini hızlandırmada, daha hızlı yakınsamayı sağlamada ve basit ya da karmaşık veri kümelerinde performansı artırmada etkili ve çok yönlü olduğunu göstermektedir. Bu yönleriyle, model tıbbi görüntüleme, otomotiv sistemleri ve otonom sürüş gibi gerçek zamanlı uygulamalar için uygun bir çözüm sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Derin öğrenme; Konvolüsyonel sinir ağları; Öz-örgütlenen haritalar; Diferansiyel konvolüsyonel sinir ağları; Görüntü veri seti.

Author

Dr. Zkeıa Abdalla Abdrhman Jazam Zkeıa Abdalla Abdrhman Jazam

How to Cite

Zkeıa Abdalla Abdrhman Jazam Zkeıa Abdalla Abdrhman Jazam (Doctorate thesis). Intergenerational interactive artificial neural networks, 2025, Çukurova University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Çukurova University