İntrakranial cerrahi sırasında kullanılan hemostatik matriksin serebral arterler üzerinde vazospazmik etkisi

Amaç: Bu çalışmada, trombin içeren hemostatik matriksin rat baziler arteri üzerine vazospazmik etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada 28 adet Wistar Albino türü dişi rat kullanılmıştır. Ratlar randomize olarak dört gruba ayrılmıştır. Grup I (kontrol grubu) hiçbir cerrahi işlem uygulanmadan sakrifiye edilmiştir. Grup II'deki ratlarda sisterna mangaya, 0,1 ml otolog nonheparize arteriyel kan enjeksiyonu yapılmıştır. Grup III?deki ratlarda sisterna mangaya, 0,1 ml hemostatik matriks enjeksiyonu yapılmıştır. Grup IV? teki ratlarda sisterna mangaya, eşit miktarda karıştırılmış 0,1 ml otolog nonheparize arteriyel kan ve hemostatik matriks enjeksiyonu yapılmıştır. Grup II, Grup III ve Grup IV? teki ratlar, cerrahi işlemi takiben 48. saatte sakrifiye edilmiştir. Ratların baziler arterlerinden üst, orta ve alt olmak üzere üç kesit alınmıştır. Bu kesitler ışık mikroskopu altında fotoğraflandıktan sonrası bilgisayar programı yardımı ile kesit alanları ölçülmüş ve üç kesitin ortalaması alınmıştır. Baziler arter ortalama kesit alanı ölçümleri One-Way ANOVA varyans analizi ve Post Hoc Tukey ikili karşılaştırma testi ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Dört grubun ortalama baziler arter kesit alanları, One-way ANOVA varyans analiz testi ile değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Gruplar, Post Hoc Tukey ikili karşılaştırma testi ile değerlendirildiğinde; yalnızca kontrol grubu (Grup I) ile deneysel subaraknoid kanama (SAK) oluşturulan grubun (Grup II) ortalama baziler arter kesit alanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Grup II, Grup III ve Grup IV`ün ortalama baziler arter kesit alanlarının, Grup I (kontrol grubu) ortalama baziler arter kesit alanına göre sırasıyla %36, %19 ve %22 azaldığı izlenmiştir. Sonuç: Trombin içeren hemostatik matriksin, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, rat baziler arteri üzerinde vazospazmik etki yaptığı ortaya koyulmuştur. Kranial cerrahilerde kullanılırken hemostatik matriksin trombin içeriği nedeniyle, serebral arterler üzerinde vazospazmik etkisinin olabileceğinin akılda tutulması gerekmektedir.