İntrakranial menenjiomların manyetik rezonans elastografi ile ölçülen elastisitelerinin,ameliyat sırasında cerrahi ve histopatolojik elastisite skorları ile karşılaştırılması: prospektif, çift kör çalışma

Amaç: Manyetik rezonans elastografi, dokuların mekanik özelliklerini değerlendirmede kullanılan non-invaziv bir yöntemdir. Bu çalışmada, intrakranial menenjiomların manyetik rezonans elastografi ile ölçülen elastisitelerinin, ameliyat sırasındaki cerrahi ve histopatolojik elastisite skorları ile karşılaştırılarak elastografinin güvenilirliğinin araştırılması planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı alındıktan sonra, Nisan 2023-Ocak 2025 yılları arasında kliniğimizde menenjiom ön tanısı ile opere edilmesi planlanan, 18 yaşından büyük, daha önce intrakranial kitleye yönelik adjuvan terapi almamış, intrakranial cerrahi geçirmemiş, kontrast madde allerjisi bulunmayan ve MR görüntüleme için kontrendikasyonu olmayan hastalar yazılı ve sözlü onamları alındıktan sonra çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastaların preoperatif rutin manyetik rezonans görüntülemelerine ek olarak elastografi ile kitle elastisitelerinin ölçümleri yapılmıştır. Tüm hastalarda intrakraniyal kitlenin tamamının (ROI-1) ve kitlenin elastogram renk haritasına göre en sert kıvamda görüntülenen bölgesinin (ROI-2) kayma modülleri kPa cinsinden ölçülerek kaydedilmiştir. Elastogram renk skalasına göre ve ROI-1 ile ROI-2 bölgelerinin ölçüm değerleri ve karşılık geldiği skorlara göre, menenjiomların sertliği 5 puanlı skala ile skorlanmıştır. Takiben cerrahi sırasında kitleye ulaşıldıktan sonra kitlenin sertlik skoru, yine 5 puanlı bir skala kullanılarak, aynı cerrah tarafından, önceki ölçümlere kör olarak değerlendirilmiştir. Kitle çıkarıldıktan sonra dokunun histopatolojik incelemesi sırasında, dokunun elastisitesi aynı nöropatolog tarafından yine 5 puanlık bir skala ile önceki ölçümlere kör olarak skorlanmıştır. Her üç metodla elde edilen tüm veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 40 hasta (ortalama yaş 51,55 ± 12,51 yıl) çalışmaya alınmıştır. MRE ölçümlerinde menenjiomların kayma modülü ROI-1'de 3196,93  1418,16 kPa, ROI-2'de ise 5264,45  2966,48 kPa olarak belirlenmiştir. Menenjiomların radyolojik elastisite skoru ROI-1'e göre 2,675±0,97, ROI-2'e göre ise 3,6±1,12 olarak belirlenmiştir. Menenjiomların cerrahi işlem sırasında elastisite skorları 3,270,75 olarak kaydedilmiştir. Dokuların histopatolojik incelemesi sırasında elastisite skorları ise 3,270,75 olarak skorlanmıştır. Cerrahi skorlama ile; MRE renk skalasına göre yapılan visual radyolojik elastisite skorlaması arasında (r=0.88, p0.001); ROI-1 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçüm (kPA) değerleri arasında (r=0.83, p0.001); ROI-1 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçümünün radyolojik skorlaması arasında (r=0.75, p0.001); ROI-2 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçüm değerleri arasında (r=0.92, p0.001) ve ROI-2 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçümünün radyolojik skorlaması arasında (r=0.96, p0.001) yüksek korelasyon saptanmıştır. Histopatolojik skorlamalar ile; MRE renk skalasına göre yapılan visual radyolojik elastisite skorlaması arasında (r=0.88, p0.001); ROI-1 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçüm (kPa) değerleri arasında (r=0.83, p0.001); ROI-1 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçümünün radyolojik skorlaması arasında (r=0.75, p0.001); ROI-2 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçüm (kPa) değerleri arasında (r=0.92, p0.001) ve ROI-2 bölgesinin MRE incelemesinde kayma modülü ölçümünün radyolojik skorlaması arasında (r=0.96, p0.001) yüksek korelasyon saptanmıştır. Ancak ROI-2 bölge ölçümüne göre yapılan radyolojik elastisite skorlamalarının, histopatolojik ve cerrahi skorlama ile korelasyonu, ROI-1 bölge ölçümüne göre daha yüksek saptanmıştır (r=1, p0.001). Cerrahi ve histopatolojik elastisite skorları arasında ise çok yüksek korelasyon saptanmıştır (r=1, p0.001). Yöntemlerin duyarlılık ve özgüllüğü değerlendirildiğinde; MRE'de ROI-1 ölçümünün, cerrahi ve histopatolojik skorlamaya göre duyarlılığı %51,5, özgüllüğü %100, pozitif prediktif değeri %100, negatif prediktif değeri %30,4 olarak hesaplanmıştır. ROI-2 ölçümünün, cerrahi ve histopatolojik skorlamaya göre duyarlılığı, özgüllüğü, pozitif prediktif değeri, negatif prediktif değeri %100 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada, intrakranial menenjiomların elastisitesinin belirlenmesinde MRE'de kitlenin en sert noktasının kayma modülü (ROI-2) ölçümü ile kitlenin histopatolojik incelemesi ve cerrahi değerlendirmesi arasında ileri korelasyon saptanmıştır. Bu nedenle; MRE'nin intrakranial menenjiomların elastisitesini preoperatif dönemde öngörerek, cerraha uygun teknik ve cerrahi ekipman seçimi konusunda yol gösterici olabilecek non-invaziv bir görüntüleme yöntemi olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Elastisite, kayma modülü, menenjiom, manyetik rezonans elastografi