Yabancı dil olarak İngilizce öğrenenlerin okuma stratejileri kullanımındaki bilişüstü farkındalık düzeyinin incelenmesi

İngiliz dili genellikle dünyanın birçok yerinde ikinci veya yabancı bir dil olarak öğrenilen dünya dili olarak adlandırılır. Ülkemizde, öğrenciler resmî olarak İngilizce öğrenmeye ilkokul 2'de başlar. İngilizce, ilkokul 2'den 12. sınıfa kadar yabancı dil olarak öğretilir. Lise eğitimlerinden sonra da öğrenciler İngilizceyi seçmeli veya zorunlu bir ders olarak işlemeye devam ederler. Diğer meslektaşlarıyla gerçekleştirdiği sohbetler üzerine araştırmacı öğrencilerin okumadaki bilişüstü farkındalıkları üzerine çalışma yapmaya karar vermiştir. Çalışmaya dâhil olan katılımcılar Türkiye'nin doğusundaki bir devlet üniversitesinden rastgele seçilmiş 260 tane hazırlık öğrencisiydi. Bilişüstü farkındalık seviyelerini ve okuma stratejilerini ölçmek amacıyla katılımcılara Mokhtari ve Reichard (2002) tarafından geliştirilen MARSI ölçeği (Okuma Stratejilerindeki Bilişüstü Farkındalık Envanteri) uygulanmıştır. Buna ek olarak, 31 tane rastgele seçilmiş katılımcıyla okumadaki muhtemel zorlukları ve İngilizceye yönelik bazı tutumlarını görmek amacıyla röportajlar yapılmıştır. Envantere, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız örneklem testi uygulanmıştır. Burada, cinsiyet bakımından kadınlar lehine anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Yani, bilişüstü farkındalıkları ve okuma stratejisi kullanma sıklıkları erkeklerinkinden fazla çıkmıştır. Ancak, bölümler açısından katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca, öğrencilerin, envanterin alt bölümlerinden biri olan Küresel Okuma Stratejilerini daha yaygın bir şekilde kullandıkları gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin bilişüstü okuma strateji kullanımları üzerinde bölümün anlamlı bir etkisinin olmadığı, cinsiyetin ise önemli bir rol oynadığı çıkarımında bulunulmuştur. Bunula birlikte, okumalarını geliştirme sürecinde öğrencilerin bazı stratejileri diğerlerinden daha sık kullandıkları ortaya çıkmıştır.