Batı Afrı̇ka Ekonomı̇k ve Parasal Bı̇rlı̇k ülkelerı̇nde dövı̇z kuru ve gıda fı̇yatları arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇

Gıda güvensizliği, gelişmekte olan ülkelerde büyümenin önünde önemli bir engel teşkil etmektedir. Bu ekonomiler, iç ve dış krizler sırasında sıklıkla akut yoksulluğa maruz kalmaktadır. COVID-19 salgını ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali gibi son olaylar, gelişmekte olan ekonomiler üzerinde ciddi etkileri olan dünya ekonomisini durdurmuştur. Dolayısıyla Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (WAEMU), ticaret para birimi olan ABD doları karşısında yerel para biriminin değer kaybetmesiyle daha da kötüleşen bir gıda krizi yaşamaktadır. Bu tez, CFA hareketlerinin WAEMU ülkelerindeki gıda fiyatları üzerindeki mevcut aktarım etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Ocak 2004'ten Aralık 2022'ye kadar sekiz WAEMU ülkesinde CFA frangının değer kaybetmesi (değer kazanması) ile gıda fiyatları arasındaki ilişkiyi araştırmamızı sağlayan yenilikçi bir yaklaşım benimsemektedir. NARDL sonuçları, döviz kuru hareketleri ile gıda fiyatları arasında asimetrik ve doğrusal olmayan bir bağlantı olduğunu ortaya koymaktadır. Tüm WAEMU ülkelerinde değer kazanma ve kaybetme gıda fiyatlarını farklı şekilde etkilemektedir. Döviz kurunun kısa vadede değer kazanmasının gıda maliyetleri üzerinde önemli bir etkisi yoktur; ancak yerel para biriminin değer kaybetmesi Benin, Burkina Faso, Gine Bissau, Mali, Nijer ve Togo'da gıda fiyatlarını olumlu yönde etkilemektedir. CFA frangının uzun vadede değer kaybetmesi tüm CFA bölgesi ülkeleri üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Buna karşılık, CFA frangının değer kazanması Benin, Fildişi Sahili ve Nijer'de gıda fiyatları üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Bu nedenle politika önerisi, birliğin para politikasını geliştirirken asimetrik ilişkiyi dikkate almak, gıda işleme ve depolama firmalarının finansmanını kolaylaştıran politikalar benimsemek ve ortak pazarda rekabetçi yerel ürünleri teşvik etmek ve desteklemektir.