İlkokul 3 ve 4. sınıf düzeyindeki öğrencilerin olumsuzdeğerlendirilme korkuları ve algılanan anne baba tutumları ile özyeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin algılanan anne baba tutumları, olumsuz değerlendirilme korku düzeyleri ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesi Yavuztürk İlkokulu'nda eğitim gören 403 ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, öğrencilerin algıladıkları anne baba tutumlarını belirlemek amacıyla Yılmaz (2000) tarafından uyarlanan Anne Baba Tutum Ölçeği, olumsuz değerlendirilme korku düzeylerini belirlemek amacıyla Erkan (2002) tarafından uyarlanan Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği, öğrencilerin öz yeterlik algılarını belirlemek amacıyla da Çetin (2007) tarafından geliştirilen Çocuklar için Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada toplanan verilerin analizi SPSS 16.0 paket programı ile yapılmıştır. Verileri analizi etmede öncelikle betimleyici istatistiksel yöntemlerden faydalanılmıştır. Araştırmada manidarlık düzeyi çift yönlü .05 olarak alınmıştır. Verilerin analizinde ikili grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklem t testi, çoklu grup karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi ANOVA, bağımlı bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede pearson momentler çarpmı korelasyonu ve bağımlı bağımsız değişkenler arasındaki ilişki test etmede ise çoklu regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda anne baba tutumları ile öz yeterlik arasında anlamlı ilişki oluğu saptanırken, öz yeterlikle olumsuz değerlendirilme korkusu arasında istatistiksel açıdan anlamı ilişki saptanmamıştır. Bunun yanı sıra anne baba tutumları ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasında anlamlı ilişki saptanmış, cinsiyet değişkeni ile de anne baba tutumları ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasında kızlar lehine anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Çalışma sonucuna göre anne babaların olumlu tutumları, çocuklarını kabul etmeleri ve ilgi göstermeleri öz yeterli algısını yükseltirken olumsuz değerlendirilme korkusunu azaltmakta, anne babaların otoriter, sert ve katı tutumları, çocukları denetlemeleri öz yeterlik algısını olumsuz yönde etkileyip öz yeterliği düşürürken olumsuz değerlendirilme korkusunu artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Anne baba tutumları, sosyal kaygı, olumsuz değerlendirilme korkusu, öz yeterlik.