Toplu taşımadan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının araştırılması: Ankara örneği

İnsan kaynaklı aktiviteler sera gazlarının atmosferdeki bolluğunu sanayileşme öncesi zamandan bu yana endişe verici bir seviyede arttırmakta, ısı tutma kabiliyetlerini arttırmak suretiyle küresel ısınmaya neden olmaktadır. Gelişmiş iklim modelleri, 21. Yüzyılın sonunda küresel sıcaklık değişiminin 1.5 santigrat dereceyi aşacağını ve küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin önlenemez olacağını öngörmüştür. Dolayısı ile, sera gazlarının atmosferik bolluğunun azaltılması hayati önem taşımaktadır. Baskın kaynağı karayolu taşımacılığı olmakla birlikte, Türk antropojenik sera gazlarına ulaştırma sektörü ikinci en büyük katkıyı sağlamaktadır. Türkiye'de karayolu taşımacılığı bireysel otomobillere bağımlı durumdadır. Toplu taşımanın daha fazla kullanılması, aşırı otomobil bağımlılığını ve sera gazı emisyonlarını azaltmanın yanında ekonomik ve sosyal faydalar sağlayacaktır. Uluslararası ve yurtiçi düzenlemelerin bir sonucu olarak Türk antropojenik sera gazlarını kapsayan, IPCC metodolojisini benimseyen ulusal sera gazı envanteri yıllık olarak raporlanmaktadır. Envanterde, ulaştırma sektörü emisyonlarının hesaplanmasında "satılan yakıt" yöntemi kullanılmaktadır. Bu tezde, IPCC metodolojisi benimsenerek EGO toplu taşıma otobüslerinden kaynaklanan doğrudan sera gazı emisyonları, ulusal envanterde kullanılan mevcut tier yaklaşımı ile en yüksek tier yaklaşımları kullanılarak incelenmiştir. Mevcut tier yaklaşımının en yüksek tier yaklaşımlarına göre emisyonları, karbondioksit eşdeğeri cinsinden yüzde doksan beş daha az hesapladığı gözlemlenmiştir. Yakıt kullanım alışkanlıklarının ve araç filosu genişlemesinin değiştirilmesiyle mevcut trend ile karşılaştırıldığında, on yıllık süre içinde yüz otuz bir kiloton karbondioksit eşdeğeri cinsinden emisyonun önleneceği ve 88,843,822 TL tasarruf edileceği ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Doğrudan sera gazı emisyonları, IPCC metodolojisi, tier yaklaşımları, emisyon faktörleri.