Madencilik faaliyetlerinin yüzey ve yeraltısuyu kalitesine etkilerinin araştırılması

Madencilik faaliyetlerinin yüzeysel sulara ve yeraltı sularına etkisi olduğu bilinmektedir. Bu etki, özellikle önlem alınmadığı ve gerekli rehabilitasyon işlemleri yapılmadığı durumlarda ciddi bir çevre felaketine sebep olmaktadır. Söz konusu etkiye neden olan en önemli etmenlerden biri olan Asidik Maden Gölleri, işletme sonrası rehabilitasyonu yapılmadan terk edilmiş kömür ve demir açık ocaklarında, piritli bileşenlerin oksijen ve su ile etkileşimi sonucunda oluşmaktadır. Ortalama pH seviyeleri 2 civarında olan bu göllerde yüksek asiditeye ek olarak çok yüksek ağır metal ve iz element derişimleri de bulunabilmekte ve bu nedenle yüzey ve yeraltı sularının kalitesini önemli ölçüde tehdit etmektedir. Bu araştırma kapsamında Çanakkale ili Çan ilçesi sınırları içerisinde bulunan terk edilmiş bir açık linyit madeni işletmesinde oluşan bir asidik maden gölünde su kalitesini belirlemek amacıyla limnolojik çalışmalar yapılmıştır. Çalışmada göl su karakterizasyonun düşey ve alansal değişimini tespit etmek için 23 adet yüzey ve 33 adet de farklı derinliklerden olmak üzere toplam 56 adet su örneği toplanmış ve toplanan bu numunelerde; başlıca fiziksel parametreler, temel anyon ve katyonlar, ağır metaller ve bazı iz elementlerin konsantrasyonları ölçülerek değerlendirilmiştir. Ayrıca yeraltı suyuna oluşacak bir sızma veya gölün olası bir boşaltılma durumu ihtimali göz önünde bulundurularak, gölün morfolojik özellikleri de (batimetrisi, alanı ve hacmi) belirlenmiştir. Son olarak, asidik maden gölleri için muhtemel rehabilitasyon teknikleri açıklanmış ve bu çalışmaya konu olan göl için uçucu küllerle nötralizasyon ve metal adsorpsiyonu alternatifi önerilmiştir.