İngilizce öğrenen Türk öğrencilerin adıl çözümlemesinin göz-izleme tekniği ile araştırılması

Birinci dil araştırmalarında adıl çözümleme süreci incelenmesine rağmen, İngilizce ikinci dil olarak okuma becerisinde adıl çözümlemesi sürecini araştıran sınırlı sayıda çalışma vardır. Son yıllarda dil bilim alanında, adıl çözümleme süreci dilbilimcilerin dikkatini çekmiştir ve yapılan çalışmaların birçoğu da özellikle İngilizcede dönüşlülük adılları ile alakalıdır. Ancak, kişi adıllarının yorumlanması, dönüşlülük adıllarına nazaran araştırmacıların daha az dikkatini çekmiştir (Kweon, 2011). Bu sebeple, bu çalışma İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin ve ana dili olarak konuşanların adıl çözümleme mekanizmasının incelenmesi ve bunların karşılaştırılmasına yönelik çalışmalara olan ihtiyacı karşılamayı amaçlamaktadır. Daha ayrıntılı bir şekilde, bu çalışmanın amacı bir göz izleme cihazı kullanarak İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin ve ana dili olarak konuşanların adıllar üzerine ilk ve toplam odaklanma sürelerini arasındaki muhtemel farkı araştırmak; ilk ve toplam odaklanma sürelerinin katılımcıların kişisel olarak değerlendirdikleri adıl çözümleme zorluk seviyesi ile olan ilişkisini belirlemek; ve son olarak da katılımcıların adıl çözümlemede yaşadıkları zorluğun kaynağı hakkındaki yorumlarını değerlendirmektir. Bu amaçlar doğrultusunda, göz izleme kayıtları, adılları gönderimleri ile eşleştirme ve zorluk seviyesini değerlendirme ve kaynakları hakkında yorum yapma gibi nicel ve nitel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan çalışmada, İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerden ve ana dili olarak konuşanlardan göz izleme cihazının kurulu olduğu bir bilgisayar üzerinde okuma çalışması yapmaları istenmiştir. Bu okuma çalışmasında, ekranda gördükleri cümleleri okuyup adılları gönderimleri ile eşleştirmeleri ve bu işlemin zorluğunu derecelendirmeleri istenmiştir. Daha sonar, göz izleme oturumu sırasında, katılımcılardan adıl çözümlemeleri, bunun zorluk derecesi ve cümlenin anlaşılırlığı ile ilgili yorum yapmaları istenmiştir. İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin bulguları ana dili olarak konuşanların bulguları ile karşılaştırılmıştır. İstatistiki analizden sonra, İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen ve ana dili olarak konuşanların paralel çözümlenen ve paralel olmayan şekilde çözümlenen adıllar üzerine ilk odaklanma süreleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark olmadığı MANOVA sonuçları ile ortaya koyulmuştur. Yapılan bir başka MANOVA testi ise İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen ve ana dili olarak konuşanların paralel çözümlenen ve paralel olmayan şekilde çözümlenen adıllar üzerine toplam odaklanma süreleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark olduğunu ortaya çıkartmıştır. Daha sonra, yapılan eşli gruplar t-testi, İngilizceyi ikinci dil olarak konuşan Türk öğrencilerin paralel olmayan şekilde çözümledikleri adıllar üzerinde toplam odaklanma sürelerinin daha uzun olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, bu çalışmada kişisel zorluk derecelendirmeleri ile ortalama odaklanma süreleri arasındaki muhtemel ilişki incelenmiştir. Bunun için, bir Pearson korelasyon analizi yapılmış ve sonucunda da kişisel zorluk derecelendirmeleri ile ortalama toplam odaklanma süreleri arasında olumlu anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Son olarak ise, katılımcıların zorluğun kaynağı ile ilgili yaptıkları yorumlardan iki tema ortaya çıkmıştır; sözcüksel açıklamalar ve dil bilgisel açıklamalar. Anahtar kelimeler: İngiliz dili eğitimi, dilbilim, adıl çözümleme.