Gebe kadınlarda bazı oksidatif stres ve eser element düzeylerinin araştırılması

Gebelik, reaktif oksijen türlerinin (ROS) üretimini artıran sistemik bir inflamatuvar yanıt ile karakterizedir ve bu durum oksidatif strese (OS) yol açar. Bu oksidatif dengesizlik; embriyonik rezorpsiyon, tekrarlayan gebelik kaybı, fetal gelişim anomalileri, preeklampsi (PE), erken doğum ve intrauterin büyüme geriliği (IUGR) gibi çeşitli olumsuz gebelik sonuçlarıyla ilişkilidir. Bu çalışma, gebelik sırasında biyolojik yolların düzenlenmesinde selenyum (Se), bakır (Cu) ve çinko (Zn)'nun rolüne ilişkin güncel bilgileri özetlemeyi, ayrıca bu elementlerin gebelik komplikasyonlarını önleme ve maternal-fetal sağlığı koruma potansiyeline odaklanmayı amaçlamıştır. Çalışmada gebelerde oksidatif stres belirteçleri ile eser elementler (antioksidanlar: Se, Cu ve Zn) arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Selenyum, bakır ve çinko serum düzeyleri Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilim Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde indüktif olarak eşleştirilmiş plazma optik emisyon spektrometresi (ICP-OES) kullanılarak ölçülmüştür. Oksidatif stres düzeyleri ise ELISA tekniği ile belirlenmiştir. Sonuçlar, gebe kadınlarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede artmış oksidatif stres düzeyleri olduğunu göstermiştir. Bu durum, süperoksit dismutaz (SOD) (508,7 ± 19,40'a karşı 698,7 ± 20,28 U/L, p < 0.0001) ve katalaz (CAT) (6,551 ± 0,1605'a karşı 8,604 ± 0,3235 U/L, p < 0.0001) aktivitelerinde azalma ile, ayrıca malondialdehit (MDA) düzeylerinde artış (2,671 ± 0,1068'e karşı 1,581 ± 0,04405 nmol/mL, p < 0.0001) ile ortaya konmuştur. Eser element analizinde ise gebelerde bakır düzeylerinin yüksek (66,97 ± 9,503'e karşı 9,879 ± 0,7999 µg/dL, p = 0.0043) olduğu, selenyum ve çinko düzeylerinin ise düşük olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, gebeliğin artmış oksidatif stres ve değişmiş eser element homeostazı ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, gerekli mikro besinlerin takviyesi oksidatif stresi azaltabilir ve PE, IUGR ve gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) gibi gebeliğe bağlı bozuklukların riskini düşürebilir. Genel olarak, bu çalışma gebelerde eser element düzeyleri ile oksidatif stres arasında güçlü bir korelasyon olduğunu ortaya koymaktadır.