İpekböceği Bombyx mori'de larval-pupal gelişim süresince juvenil hormon analoğu fenoksikarb'ın posterior ipek bezi üzerine etkisi

İpek bezi ipek böceği Bombyx mori'de tüm vücut boyunca devam eden bir yapıya sahiptir ve larval pupal metamorfoz sırasında dejenere olur. Endokrin sistem tarafından kontrol edilen bu dejenerasyon programlanmış hücre ölümü yoluyla gerçekleşir. Bu süreci denetleyen başlıca iki hormon 20-hidroksiekdizon ve juvenil hormondur. İpek bezi ektoderm orijinli bir doku olup dallanmış yapıdaki nukleusları ile karakterize edilir. Bezin posterior ucu kapalıdır. Anterior uç ise ön taraftan dışarı açılmadan hemen önce birleşerek ipek salgısının tek bir iplik halinde dışarı çıkmasını sağlar. Posterior ipek bezi fibroin proteinin salgılanmasından sorumludur. Endokrin sistemin posterior ipek bezinde larval-pupal dönemde meydana gelen metamorfik değişimler ile arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için son larval dönemin başında tek dozda juvenil hormon analoğu fenoksikarb uygulaması yapılmıştır. Çalışmamızda histolojik teknikler kullanılarak larval-pupal metamorfoz süresince posterior ipek bezindeki morfolojik değişimler gösterilmiştir. Lizozomal bir enzim olan asit fosfataz enzim aktivitesi tayin edilmiştir. Bunlarla birlikte sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforezi (SDS-PAGE) yöntemi ile posterior ipek bezindeki total protein profili ortaya koyulmuştur. Çalışmada ipek böceği Bombyx mori posterior ipek bezindeki programlanmış hücre ölümü sürecinde endokrin sistemin rolü araştırılmıştır. Anahtar sözcükler: Bombyx mori, fenoksikarb, ipek bezi, apoptoz, otofaji, asit fosfataz, SDS-PAGE.