İran'da Furuğ Ferruhzad örneğinde sanat ve siyaset

Bu çalışmanın amacı, bu dönemin içine doğmuş bir entelektüel, şair, yönetmen, kadın olarak Furuğ Ferruhzad'ın şiir ve filmleri üzerinden İran'daki sosyo-politik ve kültürel dönüşümleri ve bu dönüşümlerin içerisinde yer alan kadının yerini analiz etmektir. 19. ve 20. yüzyılda özellikle Doğu ülkelerinde yaşanan modernleşme süreci paralel bir biçimde İran'da da yaşanmıştır. Kaçarların son döneminde başlayan ve Pehleviler dönemi olarak adlandırılan Rıza Şah ve oğlu Muhammed Rıza Şah döneminde devam eden ekonomik, toplumsal ve siyasal alanda geçekleştirilen modernleşme programı sosyo-politik ve kültürel dönüşümleri de beraberinde getirmiştir. Bu modernizasyon süreci İran şiirinin modernleşmesine ve politikleşmesine yol açmıştır. Meşrutiyet Hareketi ile başlayan şiirin siyasallaşması, Yeni Şiir'in kurucusu olan Nima Yusiç ile devam etmiş, Yeni Şiir akımının içerisinde yer alan Furuğ Ferruhzad da şiirlerinde kadını, toplumun sancılarını ve rejim eleştirilerini ifade etmiştir. Modernleşme süreci İran Sineması'nda da kendisini göstermiş. Sinemayı dönemin koşullarını ifade etmekte bir araç olarak gören Furuğ Ferruhzad'ın da içinde olduğu Entelektüel Sinema'nın yönetmenleri, İran Sineması'nın gelişmesiyle beraber filmlerinde rejimi eleştiren ve toplum meselelerini yansıtan filmler üretmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Furuğ Ferruhzad, Kadın, İran Şiiri, İran Sineması, Sanat, Siyaset