İran Nizârî İsmâilîleri ve Hârezmşahlarla ilişkileri

Hârezmşahlar Devleti, içinden çıktığı Büyük Selçuklu'nun inkırazıyla beraber, Selçuklu'nun hâkimiyet sürdüğü bölgeleri elde ederek büyük bir devlet haline gelmiştir. Nizâri İsmâilîleri de aynı coğrafyada muhkem kalelerde hüküm süren otonom bir yapıdır. İsmâilîler, uzun müddet boyunca Selçuklularla ciddi mücadele ve münâsebet içinde olmuşlardır. Hârezmşahlar, Selçukluların vârisi olma iddiasıyla politikalarını Horasan ve Irak'ta yoğunlaştırdığında kaçınılmaz olarak Nizârî İsmâilîleriyle temas etmişlerdir. Bu temasların çoğu mücadele ve karşıtlık üzerine olsa da zaman zaman iki siyasi yapının belirli konularda ilişkilerini ilerlettikleri görülmektedir. İsmâilîler, bölgedeki büyük güçler arasında varlığını devam ettirme adına denge politikası uygulamış, diplomasiyi her yönüyle kullanmaya çalışmışlardır. Diplomasinin kullanılamadığı zamanlarda ise, ellerinde en etkili silahlardan olan suikast, tehdit, entrika gibi yöntemlere ve diğer yollara başvurmuşlardır. Onların, Hârezmşahlarla münâsebetleri de bu minvalde gerçekleşmiştir. Bu çalışmada; dönemin olaylarını daha açık şekilde ortaya çıkarmak adına, mevcut kaynaklardan faydalanarak Hârezmşahlar ve Nizârî İsmâilîler arasındaki diplomatik ilişkiler çerçevesinde siyasi, sosyal, dini ve ticari ilişkiler incelenmiştir.