Iris unguicularis Poiret'in farmasotik özelliklerinin belirlenmesi

Iridaceae familyası kozmopolit bir ailedir. Doksan iki cinsi bulunup bu cinslerden altısı ülkemizde yayılış göstermektedir. Iris cinsinin Türkiye'de on altısı endemik olmak üzere toplam kırk altı türü bulunmaktadır. Halk arasında rizomları tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Iris unguicularis bitkisi ile ilgili biyoaktif bileşiklerine yönelik çalışma mevcut değildir. Bu nedenle çalışmamızda Iris unguicularis bitkisinin kök ve yaprak kısımlarının hekzan, diklorometan, metanol ve su özütleri elde edilerek biyolojik aktiviteleri araştırılmıştır. Bu amaçla antioksidan, antibakteriyel ve DNA koruyucu aktiviteleri çalışılmıştır. Antioksidan aktivitesi için Rel Assay Diagnostics kitleri (TAS, TOS) ve DPPH yöntemi kullanılmıştır. Antibakteriyel aktivite testleri 4 farklı standart bakteri suşu kullanılarak CLS'ye göre MİK (minimum inhibisyon konsantrasyonu) yöntemi kullanılmıştır. DNA koruyucu aktivite için pBR322 plazmid DNA'sı ve UV-C kullanılarak yapılmıştır. Farklı özütler farklı antioksidan aktivite gösterdiği belirlenmiş olup özellikle kök metanol özütlerinin aktivite gösterdikleri saptanmıştır. Yine antibakteriyel aktivite açısından su , metanol , hekzan, diklorometan özütlerinin etkili olduğu gözlenmiştir. DNAkoruyucu aktivite açısından en fazla koruyucu aktivite gösteren bitki kısımları yaprak ve kök su ve diklorometan özütlerin olduğu belirlenmiştir. Iris unguicularis bitkisinin antioksidan, antibakteriyel ve DNA koruyucu özellikte aktif bileşiklere sahip olduğu ortaya konulmuştur.