Irmak Zileli'nin Eşik romanındaki baba kız ilişkisi ile Margaret Atwood'un Antilop ve Flurya romanındaki anne oğul ilişkisinin sosyo-politik ve psikolojik açıdan karşılaştırmalı incelemesi

Bu çalışmanın amacı Türk romancı Irmak Zileli'nin Eşik (2011) adlı eserindeki baba-kız ilişkisiyle Kanadalı yazar Margaret Atwood'un Antilop ve Flurya (2003) adlı romanındaki anne-oğul ilişkisini psikolojik ve sosyo-politik bağlamda karşılaştırmalı incelemektir. Bu doğrultuda başvurulan kuramlar psikolojinin Psikanaliz/Nesne İlişkileri yaklaşımı ile sosyolojinin gündelik ilişkilere odaklanan Sembolik Etkileşimcilik teorisidir. Birbirini destekleyen açımlamalarıyla çalışmanın bütünselliğine zenginlik katan bu yaklaşımlar üzerinden yapılan bir okuma ile her iki romandaki kahramanların farklı cinsiyet özelliklerine rağmen yaşadıkları duygusal ve psişik süreçlerin farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu roman kahramanlarının yetersiz ebeveynlik pratikleri ekseninde şekillenen travmatik çocukluk dönemi anılarının birer içsel yolculuk anlatısı olan metinler bağlamında anlamlı yaşanmışlıklara dönüşümü incelenmiştir. Birer oluşum romanı olarak da tanımlanabilecek bu anlatılar kahramanların fallik dönem anılarından başlayarak yetişkinlik dönemine kadar uzanan yaşantılarına mercek tutar. Özne olabilmenin zorlu ama dönüştürücü tecrübesine odaklanan söz konusu yazarlar sayesinde bireyleşmenin ve toplumsallaşmanın girift ilişkisine ışık tutulmuş olunur. Bu minvaldeki bireyin özne olma sürecinde nesne ilişkilerinin, psikolojik ve toplumsal etkenlerin önemli rol oynadığı aile, toplumsallaşma ve yetkinleşme dinamikleri temelinde ele alınan metinsel referanslar üzerinden yapılan derinlikli okumalar sonucunda görülmüştür. Böylece Irmak Zileli ve Margaret Atwood'un bireyin sosyo-psikolojik gelişim sürecine odaklanan yazınlarıyla sağlıklı bireyleşmenin yolunun sevgi, korunma ve bakım ahlakı ilkelerinin benimsenmesi ve uygulanmasından geçişine vurgu yaptıkları söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Psikanaliz, Nesne ilişkileri, Sembolik Etkileşimcilik, Darbe anlatısı, Distopya.