İrritabl Bağırsak Sendromu olan hastalarda ortorektik eğilimlerin ve diyet kalitesinin yaşam kalitesiyle ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu araştırma, İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) olan hastaların ortorektik eğilimlerinin, gastrointestinal sistem semptom şiddetininin ve diyet kalitesinin yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri 1 Haziran 2023-31 Temmuz 2023 tarihleri arasında, "online anket yöntemi" kullanılarak toplanmıştır. Hastaların enerji ve besin ögesi alımları, 24 saatlik besin tüketim kayıt yöntemi kullanılarak saptanmıştır. Verilerin toplanmasında; yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacı ile "İBS-Yaşam Kalitesi Ölçeği (İBS-YK)", ortorektik eğilimlerinin değerlendirilmesi için "Ortoreksiya Nervoza-11 (ORTO-11)", gastrointestinal semptomların değerlendirilmesinde ise "İBS-Semptom Şiddet Skoru (İBS-SŞS)", diyet kalitesinin değerlendirilmesi için "Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ)" kullanılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların % 90,91'ını kadınlar oluşturmaktadır ve %57,02'si 18-30 yaş aralığındadır. Bireylerin İBS tanısı sonrasında %70,25'i diyetinde değişiklik yaptığını ve bunların %54,11'i diyetisyen desteği aldığını belirtmiştir. En sık yapılan diyetler glutensiz, düşük FODMAP ve laktozsuz olarak belirtilmiştir. Diyet uygulayan bireylerin SYİ puanları uygulamayanlara göre daha yüksektir (p=0,013). Hastaların SYİ skor ortalamalarının 49,90±14,42 olduğu saptanmıştır. İBS'li bireylerin İBS-YK ve ORTO-11 puanları arasında pozitif ilişki bulunmuştur (r=0,2538, p=0,005). İBS-YK ile İBS-SŞS arasında negatif yönlü ilişkili olduğu bulunmuştur (r=-0,6572, p<0,001). Sonuç olarak, İBS hastalarının ortorektik eğilimleri ve semptom şiddetleri arttıkça yaşam kaliteleri azalmaktadır. İBS hastalarına semptomları azaltmaya yönelik eliminasyon diyetleri planlanırken ortorektik eğilimlerin göz önünde bulundurulması yaşam kalitesinin artırılması açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: İrritabl Bağırsak Sendromu, Yaşam Kalitesi, Diyet Kalitesi, Semptom Şiddeti, ORTO-11.