İrritabl barsak sendromu hastalarında yaşam kalitesi, hastalığın ruhsal durum ile etkileşimi ve psikiyatrik eş tanılar

Amaç: Genel nüfusta sık karşılaşılan irritabl barsak sendromu (İBS)?nda ruhsal sıkıntı ile karşılıklı etkileşim olduğu yaygın bir kanıdır. Eşlik eden psikiyatrik belirti / bozukluklar arasında depresyon ve anksiyete çoğunluktadır. Aynı hasta grubunda depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesini bir arada karşılaştıran araştırma sayı-sı azdır.Çalışmamızda İBS (n=35) grubunda psikiyatrik eş tanılar, depresyon (n=35) ve anksiyete (n=34) gruplarında İBS eş tanısı araştırılmıştır. Ayrıca İBS ve eşlik edenruhsal durumun yaşam kalitesi üzerine etkileri kontrol (n=35) grubu ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Yöntem: AİBÜTF gastroenteroloji polikliniğinde İBS tanısı konulan hastalar ile psikiyatri polikliniğinde yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) ve depresyon tanısı konulan yaş ve cinsiyet açısından eşlenmiş hastalar ve sağlıklı gönüllülerden kontrol grupları oluşturulmuştur. Tüm katılanlara belirti tarama listesi (BTL)-90-R, Hamilton Depresyon Derecelendirme (HAM-D), Hamilton Anksiyete Derecelendirme (HAMA) ölçekleri, GİS semptomları tarama listesi, MINI-Tarama formu uygulandıktan sonra MINI ile psikiyatrik değerlendirmeleri yapılarak psikiyatrik tanıları konulmuş-tur. Mide barsak şikayeti olan depresyon ve anksiyete tanılı hastalar İBS açısından değerlendirilmek üzere gastroenteroloji polikliniğine yönlendirilmiştir. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesindeki bozulmayı ölçmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü? nün yaşam kalitesi ölçeği kısa formu (WHOQOL-BREF TR ölçeği) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada İBS hastalarının yaklaşık yarısında (%48.6) eş tanılı psikiyatrik hastalık saptanmıştır. Bunların %22.9?unda birden fazla psikiyatrik hastalık olduğu ve en sık rastlanan eş tanının yaygın anksiyete bozukluğu (%64.7) olduğu görülmüştür. Diğer taraftan depresyon (%48.5) ve anksiyete bozukluğu (%44.1) hastalarının yarıya yakını mide-barsak yakınmaları bildirmiştir. Anksiyete ve İBSgruplarının BTL-90R?da saptanan belirtiler bakımından birçok alanda örtüştüğü gö-ivrülmüş, anksiyete şiddeti dışında öbür belirtilerde anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmamızda HAM-D ve HAM-A ölçekleri açısından İBS?de sağlıklı kontrol grubundan anlamlı ölçüde yüksek puanlar bulunmuştur. İBS grubunda, WHOQOL-Bref?in bedensel, ruhsal ve sosyal alan alt ölçeklerinde kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşük puanlar elde edilmişken çevresel alanda anlamlı farklılık oluşturmamıştır. Psikiyatrik eş tanısı olan İBS hastaları-nın WHOQOL?un bedensel ve ruhsal alanlarında, eştanısı olmayanlardan anlamlı ölçüde düşük puanlar elde ettiği görülmüştür. Uygulanan regresyon analizleri sonrasında düşük yaşam kalitesini depresyonun kuvvetle, anksiyete bozukluklarının orta düzeyde, gastrointestinal belirti şiddetinin zayıf düzeyde yordadığı görülmüştür. Sonuç: İBS ile ruhsal bozukluklar arasında gözlenen karşılıklı etkileşimin klinikte de doğrulandığı bulunmuştur. İBS?nin birçok boyutta anksiyete bozukluklarıyla benzer özellikler gösterdiği görülmüştür. İBS, WHOQOL-Bref ölçeği ile ölçü-len yaşam kalitesini özellikle bedensel, ruhsal ve sosyal alanlarda düşürmektedir. Yaşam kalitesini düşürücü etkisi bakımından da anksiyete bozukluklarına benzemektedir. Psikiyatrik eş tanı varlığının mide barsak rahatsızlığının şiddetinde değişmeye yol açmadığı halde yaşam kalitesinde anlamlı bir düşüşe yol açtığı görülmektedir