İş - aile çatışmasının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri

Bireylerin hayatlarının en önemli yaşam alanlarını iş ve aile kavramları oluşturmaktadır. İş ve aile hayatı sürekli etkileşim halinde olup, bu etkileşimin sonucunda birbirleriyle yakın bir ilişkiye sahiptirler. İş ve aile hayatının yakınlığıyla bireylerin rolleri arasında olumlu ve olumsuz durumlar yaşanmaktadır. Rollerin beklentileri ve taleplerinin yerine getirilememesi, rollerin belirsizliği ve roller arası dengesizlik sonucunda çatışma kavramı ortaya çıkmaktadır. Çalışan bireylerin yoğun iş talepleri ve aile hayatının gereksinimleri sonucu sorumlulukların yerine getirilememesi ya da getirmekte zorluk çekilmesi iş-aile çatışmasının yaşanmasına sebep olmaktadır. Bu durum bireylerin işten ayrılma niyetini etkilemektedir. İşten ayrılma niyeti her ne kadar çalışanların çalışma şartlarından tatmin olamama durumunda ortaya çıkıyor olarak ifade edilse de bu eğilim bireyin aile hayatındaki zorluklardan da etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı, özel sektör çalışanlarının yaşadığı iş-aile çatışmasının işten ayrılma niyeti düzeyinin belirlenmesi ve bunun işten ayrılma niyetlerini etkileyip etkilemediğinin tespit edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda bir araştırma tasarlanarak, İzmir merkezli alanında öncü olan özel bir firmanın 120 beyaz yaka çalışanıyla anket çalışması gerçekleşmiştir. Ankette demografik özelliklere ilişkin sorular, Netemeyer ve arkadaşları (1996) tarafından geliştirilen iş-aile ve aile-iş çatışması olmak üzere iki alt boyuttan oluşan İş-Aile Çatışması Ölçeği ve Camman ve arkadaşları (1979) tarafından geliştirilen İşten Ayrılma Niyeti Eğilimi Ölçeği soruları bulunmaktadır. Analizler sonucunda İş-Aile Çatışması ve Aile-İş Çatışması boyutlarının, işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı, pozitif yönlü ve güçlü bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Yapılan güvenilirlik analizinde, ölçeklerin içsel tutarlılıklarının yüksek olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların cevaplarına göre, işten kaynaklı çatışma işten ayrılma niyetini %50 oranında arttırırken; aile kaynaklı çatışmanın ise %40 oranında artış meydana getirdiği tespit edilmiştir.