İş değerlemesi ve otomotiv yan sanayiinde bir uygulama

ÖZET iş değerlemesi, bir işletmede mevcut olan işler arasındaki göreli değer farklılıklarını ortaya çıkaran sistematik bir karşılaştırma yöntemidir. Yöntem, personel yönetimi ile ilgili çalışmalara ışık tutacak önemli bir veri kaynağını oluşturabilecek niteliktedir. İlk olarak 1920'lerde Amerika'da, daha sonra 1950' li yıllarda Avrupa'da uygulanmaya başlanan ve hızla benimsenen iş değerlemesi, günümüzde de halen kullanılmak tadır. Bir iş değerlemesi çalışmasına başlanırken öncelikle firmanın amaçları saptanır, sonra uygulamayı yapacak olanlar seçilir, değerlemeye ne tür işlerin dahil edileceği belirlenir, daha sonra işlerin daha iyi tanına- bilmeleri için iş analizleri, iş tanımları ve iş gerekleri hazırlanır. Edinilen bilgilere göre işletmelerin özelliklerine en uygun olan iş değerleme yöntemi seçilir. Temel olarak sıralama, sınıflama, faktör karşılaştırma ve puan yöntemi olmak üzere dört iş değerleme yöntemi vardır. Bunlardan ilk ikisi sayısal olmayan, son ikisi de sayısal iş değerleme yöntemleridir. Sıralama yöntemi, en basit yöntem olup işlerin genel olarak zorluk ve önem derecelerine göre sıralanmalarını içerir. Sınıflama yönteminde belli sınıf tanımları yapılır ve işler bu tanımlara göre belli gruplar halinde sıralanırlar. Faktör karşılaştırma yönteminde işler beceri, çaba, sorumluluk ve iş koşulları gibi belli faktörlere göre karşılaştırılırlar. Puan yönteminde kullanılan faktörler, alt faktörlere, bunlar da derecelere ayrılırlar, her derecenin belli bir puan değeri vardır ve işler top lam puanlarına göre sıralanırlar. Çalışmanın uygulama aşamasında iki iş değerleme yöntemi orta büyüklükteki bir işletmede uygulanmıştır. İki yönteme göre elde edilen iş sırası birbirinden çok farklı olmayıp, sadece bazı karmaşık ve içeriği pek bilinmeyen işler açısından farklılaşmalar olmuştur. Puan yöntemi işleri daha detaylı olarak incelediğinden işletme için daha uygun görülmüştür. İş değerlemesi uygulamaları, işkolu yerine işletme bazında yapılmalıdır. Bu sistem, daha pahalı ve zor olsa da her işletmenin kendine özgü kültür, büyüklük, tek nolojik seviye, amaçlar, tehditler, güç ve zayıflıklar gibi özellikleri daha ayrıntılı ve tam olarak içerebilir Bunun için işletme yetkilileri, konu ile ilgili olarak bilinçlendirilmeli ve egitilmelidirler. - vıı -