İş sağlığı ve güvenliği açısından transformatörlerin risk analizi değerlendirmesi: Borçka HES örneği

Günümüzde teknolojik gelişmeler ve sanayileşme büyük bir hızla artmaktadır. Bu duruma paralel olarak zaman içerisinde büyüyen nüfus, teknolojinin gelişmesi, şehirleşme ve refah artışı enerji tüketimini de kaçınılmaz bir şekilde arttırmıştır. Bu artışlar enerji üretiminin ve tüketiminin en tasarruflu bir şekilde yapılması gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Artan elektrik enerjisi talebini karşılamak için elektrik üretimi yapan santrallerin sayısını arttırmak gerekmektedir. Bu durumu karşılık elektrik santrallerinin çevreye daha az miktarda zarar verecek olan yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması insan ve çevre sağlığı açısından zaruri bir durum haline gelmiştir. Elektrik enerjisinin üretimi için birden fazla yöntem kullanılmaktadır. Elektrik üretimi için hangi yöntem tercih edilirse edilsin dikkat edilmesi gereken temel husus insan ve çevre sağlığının korunması amacıyla İSG önlemlerinin tam olarak sağlanmasıdır. İş sağlığı ve güvenliğinin en temel yapı taşlarından biri risk değerlendirmesidir. İSG için risk analiz değerlendirmesi, işletmede meydana gelmesi olası tehlikeleri tanımlayarak ortaya çıkacak tehlikenin derecelendirilmesini yapacak ve bu tehlikelere karşı gerekli kontrol tedbirlerinin alınmasını sağlayacak yöntem, faaliyet ve esasların oluşumunu sağlar. Bu çalışma kapsamında enerjisi tanımlamalarına, hidroelektrik enerjisi tanımlamalarına, İSG ile ilgili temel tanımlamalara ve risk analizi çeşitlerine yer verilmiştir. Son olarak ise Borçka HES'te bulunan transformatörlerin mevcut önlemler dışında yeni bir risk senaryosu kapsamında L tipi matris yöntemi kullanılarak risk değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Tespit edilen riskler için risk skorları tespit edilip belirlenen termin süresi içerinde gerekli müdahaleler sonrasında yeniden risk skorları hesaplanmıştır. Genel değerlendirme kapsamında risk skorlarının derecesinde azalma görülmüştür. Çalışma sonucunda, transformatörlerin çok tehlikeli sınıf içerinde olmasından ötürü risk değerlendirmesinin insan ve makine sağlığı açısından ne derece önemli olduğu tespit edilmiş olup tüm işyerleri için risk analizi çalışmasının İSG açısından büyük önem arz ettiği sonucuna varılmıştır.