İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin iş güvenliği bilinci oluşmasına etkisinin teftiş projesi örneği ile incelenmesi

İş güvenliği denetimleri, işyerlerindeki çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli olup olmadığının, iş kazalarını önlemeye yardımcı olan önlemlerin alınıp alınmadığının tespit edilmesi ve varsa uygunsuzlukların giderilmesinin sağlanması amacıyla devlet tarafından teftiş olarak ve/veya işyeri bünyesinde iç denetim olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada iş güvenliği denetimlerinin yapı iş yerlerinde iş güvenliği bilinci oluşmasındaki etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle iş sağlığı ve güvenliği tarihçesi, bu konudaki mevzuat hükümleri, iş güvenliği denetim ve yönetim sistemleri ile güvenlik kültürünün yapı taşları konularında literatür taraması yapılmış yüksek lisans tezleri ve çeşitli yayınlar incelenmiştir. İnşaat iş yerlerinde iş güvenliği denetimlerinin ne derecede olumlu etkisinin olduğunun incelenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu bünyesinde yürütülen programlı teftiş projesi örnek olarak seçilmiştir. 2012, 2013 ve 2014 yıllarında Türkiye çapında yapılan denetimlerin verileri derlenerek, ortaya çıkan sonuçlar incelenmiş, denetimler sırasında gözlemlenen sonuçlar tartışılarak çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışmanın sonucunda ülkemizde yeteri kadar müfettiş olmadığı ve istenilen düzeyde işyerlerinde denetim yapılamadığı gerçeği ortaya çıkmıştır. Yüksekten düşme tehlikesi üzerine odaklanan örnek projede yapılan incelemenin sonuçları yüksekten düşme tehlikesi ile ilgili tespit edilen noksan hususların üç yıl içinde yarı yarıya düştüğünü göstermiştir.