İş yerinde toplumsal cinsiyet mikroagresyonu algısı: Gözlemcinin cinsiyetinin aracılık rolü

Mikroagresyon kavramı çağdaş cinsiyet ayrımcılığının zarar verici tezahürlerine ve etkilerine yeni bir pencere açmaktadır. Ülkemizde ve dünyada kadınlara, engellilere, göçmenlere ya da faklı bir cinsel kimlik benimsemiş bireylere ya da herhangi bir marjinal gruba yapılan haksızlık, küçük görme, yok sayma, aşağılama ve mobbing örnekleri yıllardır varlığını sürdürmekte ve halen devam etmektedir. Odaklanacağımız konu olan toplumsal cinsiyetçilik açısından mikro saldırıların incelenmesi ve algılanma farklılıklarına odaklanılması, alanyazına katkı açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmayla, hem mikroagresyon taksonomileri ülkemiz içinden bir örneklem grubuyla ele alınmış, hem de mikroagresyon algısının gözlemcinin cinsiyetiyle arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Çalışmanın evrenini, Manisa Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencileri ve Manisa OSB'ndeki muhtelif şirketlerin çalışanları oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından tasarlanan özgün senaryolar ve İş Yerinde Toplumsal Cinsiyet Mikroagresyonu Algısını ölçmeye yönelik yine araştırmacılar tarafından oluşturulan özgün ifadeler kullanılmıştır. Toplanan veriye ilişkin analizler ve hipotez testleri JAMOVI istatistiksel veri analizi programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, frekans analizi, betimleyici istatistikler, t-testi, Anova testi ve korelasyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmada ulaşılmak istenen sonuç, oluşturulmuş senaryolar (örnek olaylar) ışığında iş yerinde kadınlara yönelik mikro saldırganlığın ince (çok belirgin olmayan) halinden bariz biçimlerine kadar algılanmasında gözlemcinin cinsiyetinin algıya etkisini inceleyerek ülke literatürüne katkı sağlamaktır. Ayrıca mikroagresyon kavramının uluslararası alan yazındaki öncülerinden olan Prof. Dr. Derald Wing Sue'nun mikro saldırganlık yapısının ırkla sınırlı olmadığı iddiasını doğrulamak ve ülkemiz sınırları içinde seçilen bir örneklem ile mikro saldırganlığın açıklığına ilişkin kademeli taksonomisine dair de bilinirliği artırmaktır. Çalışmanın sonuçları hem erkek hem de kadın katılımcıların mikroagresyonları algılama noktasında ve mağduriyet sonrası yaşanması beklenen potansiyel olumsuz iş sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerinde anlamlı düzeyde farklılıklar olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, iş yerindeki toplumsal cinsiyet mikroagresyonları ve bunların ince biçimleri konusunda farkındalık yaratmak, örgütlerde bu yönde önlem alınmasına, eğitici çalışmalar yapılmasına katkıda bulunmak ve gelecek araştırmalar için öncü bir çalışma olmak hedeflerini kapsamaktadır.