İsale hatlarından (içme suyu) elektrik üretiminin ekserjetik sürdürülebilirlik analizi

Bu tez çalışmasında, Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait içme suyu hatlarının ekserjetik sürdürülebilirlik analizi yapılarak isale hatlarından elektrik üretimi araştırılmıştır. Bu kapsamda sistemin i) ekserji verimi, ii) atık ekserji oranı, iii) geri kazanılabilir ekserji oranı, iv) geri kazanılamayan ekserji oranı, v) ekserji yıkım oranı, vi) çevresel etki faktörü, vii) ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi, viii) ekserjetik yararlanma oranı, ix) ekserjetik iyileştirme potansiyeli gibi parametreler tanımlanmış ve hesaplanmıştır. Bu parametreler, Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait isale hatlarının mevcut durumu ve mevcut hatların iyileştirilmesi durumunda elde edilecek yeni isale hatlari için hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, i) Çayeli hattının mevcut elektrik üretim potansiyeli 104 kW, çevresel etki faktörü 0,40 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değeri 2,49 olarak belirlendi. ii) Hastane hattının enerji üretimine uygun olmadığı fakat iyileştirme yapılırsa elektrik üretim potansiyelinin 182 kW, çevresel etki faktörünün 0,37 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değerinin 2,68 olabileceği hesaplandı. iii) Dosma hattından mevcut durumda üç kademede elektrik üretim potansiyeli 164 kW, 144 kW ve 154 kW fakat iyileştirme yapılırsa toplam elektrik üretim potansiyelinin 493 kW, çevresel etki faktörünün 0,36 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değerinin 2,77 olabileceği hesaplandı. Bununla birlikte, Çorapçılar ve Küçükköy isale hatlarında, debi değerlerinin ve net düşülerinin yetersiz oluşundan dolayı elektrik üretiminin yapılamayacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak; Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait mevcut içme suyu hatlarında gerekli teknik iyileştirmelerin yapılması durumunda, bu isale hatlarının ortalama 779 kW kurulu güce sahip bir santrali besleyebileceği beklenmektedir.