İşitme engelli bireylerde bir sosyalleşme kanalı olarak sosyal medya

İnternet teknolojisinin hızla gelişmesiyle insan hayatına giren sosyal medya, dünya genelinde insanların hayatında bir parça haline gelmiş, insanların yaşamlarında ve kişilerarası ilişkilerine etki etmeye başlamış ve birçok çalışmaya konu olmaya başlamıştır. Bu araştırma, işitme engelli bireylerin sosyal medya kullanımlarının sosyalleşme süreçlerine olan etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ocak 2020 - Mart 2020 tarihleri arasında Bingöl Merkez ilçesinde ikamet eden, aktif bir şekilde sosyal medya kullanan, %40 ve üzerinde işitme kaybı yaşayan ve 15-55 yaş aralığındaki bireyleri kapsamaktadır. Katılımcı sayısı toplamda 102 kişidir. Araştırma kapsamında toplamda 128 işitme engelli bireye ulaşılmış fakat 26 kişi, yaş aralığı dışında olmaları ve eksik veri girişleri nedeniyle çalışma kapsamı dışında bırakılmıştır. Araştırmada bilgi edebilmek için nicel yöntem ve anket tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Google Forms platformu aracılığı ile işitme engelli bireylerin kolay anlayabileceği ifadelerden derlenerek hazırlanan anket, sosyal medya araçları ve çalışmacının şahsi araştırması ile ulaşılan katılımcılara ulaştırılmıştır. Araştırmada ulaşılan verilerin istatistiksel analizleri, Google Forms platformunun vermiş olduğu yüzdelik oranlar ve SPSS Statistics 26.0 Programı'yla yapılmıştır. Çalışma sonuçları incelendiğinde işitme engelli bireylerin sosyal medyayı sıklıkla kullandıkları görülmüştür. Katılımcıların %72,5'i günlük vaktinin bir saatinden fazlasını sosyal medyada geçirmektedir. Katılımcılar, sosyal medyayı en çok güncel gelişmelerden haberdar olmak, sohbet ve haberleşme, medya paylaşımı ve araştırma yapmak için kullandıklarını belirtmiştirler. Araştırmaya katılan katılımcılar sosyal medyanın en çok bilgi edinme ve sosyalleşme ihtiyaçlarını karşıladığını belirtmiştir. Katılımcıların %69,6'sı sosyal medyayı sosyal hayat hakkında bilgi almak amacıyla kullanmaktadır. Ayrıca katılımcıların %65,7'si sosyal medyada kurduğu arkadaşlıkları gerçek hayata taşıdığını belirtmiştir. Katılımcıların sosyal medya araçlarından en çok anlık mesajlaşma uygulamalarını (WhatsApp, Messenger vb.), sosyal ağları (Facebook, LinkedIn vb.) ve medya paylaşım platformlarını kullandıkları görülmüştür. Araştırmada katılımcıların sosyal medya kullanım tutumları, sosyal medya kullanım amaçları, katılımcıların en yoğun kullandıkları sosyal medya uygulamalarının genel kullanım amaçları ve diğer bulgular incelendiği zaman sosyal medyanın işitme engelli bireylerin toplumdaki iletişim ve etkileşimlerinde büyük rol aldığı görülmektedir. Araştırma bulguları genel anlamda ele alındığında sosyal medyanın işitme engellilerin sosyalleşmelerinde oldukça etkili olduğunu söylemek mümkündür.