İskeletsel sınıf I hastalarda maloklüzyonun psikososyal etkisi ile objektif ortodontik tedavi ihtiyacı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Maloklüzyon farkındalığının artması ve dental estetiğin yaşam kalitesi üzerindeki psikososyal etkilerinden dolayı ortodontik tedavi talebi giderek artmaktadır. Dental estetik algısı özneldir; yaş, cinsiyet, sosyal sınıf, eğitim düzeyi, kişilik özellikleri ve toplumsal değer sistemlerinden etkilenmektedir. Ancak eşit sosyodemografik durumla birlikte aynı ölçüde ortodontik tedavi ihtiyacı göz önüne alındığında, neden bazı hastalar psikososyal olarak daha kötü etkilenmektedir sorusunun cevabı tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı, Uşak Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti kliniğine tedavi için başvuran 16-30 yaş aralığındaki hastalarda maloklüzyonun psikososyal etkileri ile objektif tedavi ihtiyacı arasındaki ilişkiyi belirlemek, sert ve yumuşak dokuların hastaların algısına etkisini saptamaktır. Çalışmamıza, Steiner sefalometrik analizleri yapılarak iskeletsel Sınıf I oldukları belirlenen bireyler dahil edilmiştir. Objektif tedavi ihtiyaçları, Ortodontik Tedavi İhtiyacı İndeksi (IOTN-DHC) kullanılarak belirlenmiştir. Bireylerin dental estetiğine ilişkin algıları Dental Estetiğin Psikosoyal Etkisi Anketi (PIDAQ) ile değerlendirilmiştir. Hasta algısına etki edebileceği düşünülen sert ve yumuşak doku ölçümleri Arnett Yumuşak Doku Sefalometrik Analizi (STCA) kullanılarak yapılmıştır. Bireyler; yaş, cinsiyet, IOTN-DHC derecelerine göre gruplara ayrılmış ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak incelenmiştir. Çalışmamızda, dental estetiğin bireylerde yarattığı psikososyal etkinin maloklüzyonun şiddetiyle arttığı, ancak hastanın algısında yaş ve cinsiyetin etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet ayrımı yapılmaksızın; üst dudak kalınlığı, alt dudak kalınlığı, üst dudak uzunluğu, mandibular yükseklik, total yüz yüksekliği, alt ve üst kesici dişlerin Gerçek Düşey Çizgiye (GDÇ) uzaklığı hastaların tedavi ihtiyacına ilişkin algıları üzerinde etkili bulunmuştur. Sonuç olarak, maloklüzyonun bireylerde yarattığı psikososyal etkiyi yalnızca sosyodemografik faktörlere bağlamak doğru değildir. Sert ve yumuşak doku özellikleri hastaların mevcut maloklüzyonlarını maskeleyerek psikosoyal algılarını etkileyebilmektedir.