İslami hareketin siyasi temsilinde yenilikçiler ve gelenekçiler ayrışması: Fazilet Partisi ve sonrasında ortaya çıkan siyasi tablo

Bu çalışmada Türkiye'de İslami hareketin siyasi temsilinde yaşanan görüş ayrılığının gelenekçiler ve yenilikçiler ayrışması üzerinden incelenmesi ve yaşanan ayrılık sonrasında ortaya çıkan siyasi tablonun irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla sürdürülen çalışmada tarihsel ve betimsel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Osmanlı son dönem İslamcı düşünce mirasını siyasi mücadeleye aktaran ve Türkiye'de İslami hareketin bağımsız ilk siyasi partisini kuran Milli Görüş geleneğinde ortaya çıkan yenilikçi ve gelenekçi ayrışmasının nedenlerinin ele alındığı bu çalışmanın, kapsam ve metot bakımından Türk siyasi yaşamı üzerine yapılan araştırmalara önemli bir katkı sunması temenni edilmektedir. Bu amaç ve temenniyle hazırlanan çalışmada, öncelikle Türkiye'de İslamcı düşüncenin Osmanlı son döneminden MGH'ye kadar tarihsel seyrine ve ideolojik temellerine değinilmiştir. Daha sonra Milli Görüş düşüncesi MNP'den RP'ye kadar incelenmiş, ayrışmanın ortaya çıktığı parti olan FP derinlemesine analiz edilmiş ve görüş ayrılığının nedenleri belirlenmeye çalışılmıştır. MGH'de yaşanan ayrılık sonrasında ortaya çıkan siyasi tablo yenilikçiler ve gelenekçiler bağlamında değerlendirilmiş, yenilikçiler ile gelenekçilerin kendilerini konumlandırdıkları siyasi kimlikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Yenilikçi siyasetin AK Parti ile Milli Görüş düşüncesinden farklılaşan siyasi kabulleri ve "muhafazakâr demokrat" siyasi kimliğin ideolojik temelleri irdelenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar, MGH'nin bölünmesine giden sürecin RP döneminde başladığını, yenilikçi ve gelenekçi ayrışma emarelerinin ilk defa bu dönemde ortaya çıktığını göstermektedir. RP döneminde başlayan siyaset yapma tarzındaki farklılaşma, FP döneminde ideolojik bir ayrışmaya dönüşmüş, Erbakan'ın liderliğini ve düşüncelerini aşan bir boyuta ulaşmıştır. Yenilikçi siyasetin basit bir parti içi iktidar çekişmesi olmadığı, tabandan yukarıya doğru bir değişim-dönüşüm arzusunun bir sonucu olduğu ve yenilikçi siyaset tarzının sadece Milli Görüş tabanında değil aynı zamanda Türkiye'de merkez siyasetin çökmesiyle mevcut siyasi partilerden memnun olmayan toplumsal kesimlerin de talep ve beklentilerine karşılık geldiği sonucuna ulaşılmıştır.