İslamiyet ve Hıristiyanlıkta tabiii çevre ve toplum ilişkileri

Ekoloji bilimi, bu asırda şekillenmiş ve önemi hissedilmiş bir bilim dalıdır. Ekolojinin önemi çevre sorunlarının şiddetiyle doğru orantı göstermektedir. Bilim adamları çevre sorunlarını öncelikle bilim ve teknolojiyle çözmek istemişler ama bunda başarılı olamamışlardır ve her geçen gün çevre sorunları artmıştır. Çevre sorunlarının çözümünü dinler ekseninde ele almak çok yeni bir olgudur ve günümüzde insanlığın başka bir çaresi de kalmamıştır. Bu çalışmanın araştırma problemi, İslamiyet ve Hıristiyanlığın çevreye bakışları, çevreye bakışlarındaki farkları ve benzerlikleridir. Bu bağlamda bu çalışmanın amaçlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür:a)İslam dininin çevreye bakışı nasıldır? Müslüman toplumlar çevreyle nasıl bir ilişki kurmuşlardır?b)Hıristiyan dininin çevreye bakışı nasıldır? Hıristiyan toplumlar çevreyle nasıl bir ilişki kurmuşlardır?c)İslam ve Hıristiyanlığın çevreye bakışlarındaki farklar ve benzerlikler nelerdir?Genel olarak insanlık tarihine bakıldığında din ile çevre arasında doğru bir orantı olduğu görülür. Toplumda dinler etkin olduğu dönemlerde tabiat kutsal olarak algılanıyordu. İnsanla tabiat arasında bir uyum vardı. Toplumların sekülerleşmesiyle beraber dinden uzaklaşma aynı zamanda doğayla olan bu uyumun bozulması anlamına gelmektedir.Genel olarak dinler doğayla uyumlu bir hayatı öngörmektedir. Bu bağlamda İslamiyet ve Hıristiyanlık tabiatı Tanrının eseri olarak gören iki dindir. Bu dinlere göre tabiat ve içindeki tüm unsurlar öznel olarak değerlidir.Hıristiyanlıktaki bu bakış açısı Reformla beraber Protestanlık mezhebinin doğuşuyla bambaşka bir hüviyete bürünmüştür. Protestanlığın tabiata araçsal olarak değer atfetmesi, insanla Tanrı arasındaki ilişkiyi önemsemesi, bilime önem vermeleri zamanla Batıda insan ile tabiat arasındaki ilişkiyi olumsuz etkilemiştir. Hıristiyanlık Protestanlık bağlamında çevre krizinin sorumlusu olarak eleştirilmiştir. Katolik Mezhebi de Protestanlık kadar tabiatın sömürülmesinde aktif rol almasa da bu sömürüye seyirci kalmasından dolayı ekolojik krizde pay sahibidir.Günümüzde Hıristiyanlık eski hatalarını telafi etme yönünde gayretler sarf etmektedir. İslam dini teorik olarak çevreci argümanlara sahip olmakla beraber günümüzde Müslüman toplumlar çevre bilinci bakımından oldukça gerilerdedir. İslam dininin ve Hıristiyan dininin temel kaynakları olarak kutsal kitapları incelenmiş,bu inceleme sonucunda İslam dininin kaynaklarındaki çevreci argümanların Hıristiyanlıktan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Hıristiyanlığın yanlış anlaşılması ve yorumlanması sebebiyle maalesef Hıristiyan dünyası doğanın tahrip edilmesini teşvik ettiği gibi kimi zamanda bu duruma seyirci kalmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren Kilise, Kutsal Kitaptaki çevreyle ilgili ayetleri çevreci bir bakışla yorumlama yoluna giderek geçmişteki hatalarını telafi yoluna gitmektedir. Son tahlilde şu da söylenmelidir ki İslam çevreci argümanlara sahip olmakla beraber günümüzdeki Müslüman toplumlar çevrecilik açısından Hıristiyan toplumlardan geridir.