İşletme adı ve korunması

TTK m. 53 uyarınca işletme adları, işletme sahibi ile ilgili olmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi tanıtmaya ve benzer işletmelerden ayırt etmeye yarayan adlar olarak tanımlanmıştır. Anılan madde metninde işletme adının kullanılması yasal bir zorunluluk olarak düzenlenmemiş olmakla birlikte kullanılması durumunda tescil ettirilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir. Esnaf tanımının yapıldığı TTK m. 15'te yer alan atıf gereğince işletme adlarının ticari işletmeler için olduğu gibi esnaf işletmeleri için kullanılması da mümkündür. Kanun koyucu, işletme adını detaylı bir biçimde düzenlemek yerine, TTK'da ticaret unvanına yönelik olarak öngörülmüş olan 38, 45, 47, 50, 51 ve 52. maddelere atıf yapmakla yetinmiştir. Bu bakımdan, işletme adları üzerinde hak sahibi olan kişiler, TTK m. 54 ve devamında düzenlenmiş olan genel haksız rekabet hükümlerinin yanı sıra m. 52 ve devamında yer alan, ticaret unvanları için öngörülmüş olan özel koruma hükümlerinden de tescil edilmiş olmaları şartıyla faydalanabilecektir. Yine, şartların mevcudiyeti halinde işletme adı üzerinde hak sahibi olan kişilerin, SMK'da yer verilen özel koruma düzenlemelerine başvurması da mümkündür. Bunun yanında yine şartlarının bulunması halinde işletme adının TMK kapsamında da korunması mümkündür. Bu çalışma kapsamında, ticaret unvanına yönelik birtakım hükümlerin işletme adı bakımından aynen uygulanmasının yaratabileceği sorunlu sonuçlara değinilerek, olan ve olması gereken hukuk çerçevesinde değerlendirme yapılması hedeflenmiştir. Anahtar kelimeler: işletme, işletme adı, ticaret unvanı, tescil, tecavüz, işletme adının korunması, haksız rekabet