İsmâil Rusûhî al-Anqarawi's Câmi' al-âyât: Text-study (Ms.96b-179b)

İsmail Rüsûhî Ankaravî'nin (ö. 1041/1631) Câmiu'l-âyât'ı Mesnevî'de geçen ayet, hadis ve Arapça ibarelerin bulunduğu beyitlerin tespit ve izahlarının yapıldığı bir eserdir. Tez çalışması Mesnevî'nin dört, beş ve altıncı defterlerinde yer alan söz konusu beyitleri derleyip izah eden Câmiu'l-âyât'ın vr. 96b-179b arasının neşri ve incelemesini kapsamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Mesnevî'deki bilginin dini kaynakları, Mevlana'nın sufi hermenötiği, 'Mesnevî beyitlerinde ayet, hadis ve Arapça ibareleri kullanma yöntemi bir mesele olarak incelenmiştir. İkinci bölümde Câmiu'l-âyât'ın genel özellikleri, içeriği ve kaynakları ortaya koyulmuştur. Aynı zamanda müellifin Mesnevî şerhi olan Mecmûatü'l-letâif ile Câmiu'l-âyât arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkması adına nakiller yapılmıştır. Câmiu'l-âyat'taki tasavvufî muhtevanın gösterilmesi için hakikat ve tarikat kavramlarına dair bazı unsurlar yazarın diğer eseri olan Minhâcu'l-fukarâ ve Nisâbu'l-Mevlevî ile karşılaştırılarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Câmiu'l-âyât'ın ilgili varakları arasında yer alan metnin çeviri yazımında kullanılan nüshaların ve diğer tüm yazmaların tanıtımı, neşirde izlenen yöntem ikinci bölümün son konusudur. Üçüncü bölümde ise Câmiu'l-âyât'ta Mesnevî'nin son üç cildine denk gelen kısmın çeviri yazısı yer almaktadır. GENERAL INFORMATION Name and Surname: Ümmügülsüm TOKGÖZ Field: Basic Islamic Sciences Programme: Islamic Mysticism Supervisor: Professor Semih CEYHAN Degree Awarded and Date: Master's Degree- September 2020 Keywords: Ismâil Rüsûhî al-Anqarawi, Câmi' al-âyât, Rûmî, Masnawî ABSTRACT Ismâil Rüsûhî al-Anqarawî's (d. 1041/1631) the Câmi' al-âyât is a work in which the verses, hadiths and couplets containing Arabic phrases in the Masnawî are determined and explained. The thesis study covers the publication and examination of the sheets 96b-179b of the Câmi' al-âyât, which compiles and explains the said couplets in the forth, fifth and sixth volumes of the Masnawî. In the first chapter of the study, the religious sources of knowledge in the Masnawî is discussed within the axis of the Quran and Sunnah. Mevlana's Sufî hermeneutics are presented from the perspective of both verses and hadiths. Besides, the utilization of Arabic expressions in his work is also discussed in this section. In the second chapter, the general characteristics, content and sources of the Câmi' al-âyât are revealed. At the same time, reports have been made in order to reveal the similarities and differences between Mecmûatü'l-letâif and Câmi' al-âyât, the author's interpretations of the Masnawî. In order to show the Sufî content in the Câmi' al-âyât, truth and sect related elements and concepts were compared and evaluated with the author's other works, Minhâc al-fuqarâ and Nisâb al-Mawlawi. The translation of the used copies and all other manuscripts introdutions related to the mentioned sheets of the Câmi' al-âyât is the last subject of this chapter. In the third chapter, the translation of the last three parts of the Câmi' al-âyât is presented