İspanya'da asimetrik federalizm ve yeni talepler

İspanya'da 1978 Anayasası sonrasında kurulan 17 Özerk Topluluk arasında bulunan, tarihsel kimlik ve özyönetim pratiklerine ilişkin farklılıklar, asimetri kavramını siyasal sitemin temel unsurlarından biri yapmaktadır. Bu asimetrik gerçekliğin bir sonucu olarak, anayasanın devletin bölgesel örgütlenmesine ilişkin çizdiği çerçeve, Özerklikler Devletinin anayasal reform olmaksızın dönüşümünü mümkün kıldığı için, modelin isimlendirilmesi ve sınıflandırılması güçleşmektedir. Çalışmada, Özerklikler Devleti modelinin tarihsel kökenleri ve geleceği, asimetrik federalizm kavramı üzerinden tartışılmakta, İspanya'nın 21. yüzyılda karşılaştığı güncel sorun ve bölgeselleşme talepleriyle anayasal model arasında ilişki kurulmaktadır. İspanya'nın bölgesel örgütlenme modelinin gelişiminin, reformuna yönelik tartışmaların ve geleceğinin, tarihsel- hukuksal bir çerçeve içinde değerlendirildiği geniş bir perspektif ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu nedenle çalışmada, İspanyol bölgeselleşmesine ilişkin tarihsel gelişmeler, belgeler, kanunlar, anayasa ve Anayasa Mahkemesi Kararları ilişkisellik içinde incelenmektedir. Bölgeler arasındaki tarihsel kimlik ve özyönetim pratiklerinden kaynaklanan derin asimetriler ile demokrasiye geçiş döneminin hassas dengelerinin bir sonucu olarak Anayasada çokulusluluk ve âdem-i merkezileşmenin birlikte ele alınması Özerklikler Devleti modelinin yapısal sorunlarına temel teşkil etmektedir. Nitekim, bölgeselleşmeye ilişkin yeni taleplerin modelin yapısal sorunları ve tanınmayla ilgili iki temel boyutunun olduğu değerlendirilmektedir. Çalışmada, güçlü Özerk Toplulukların talepleri ile devletin bölgesel örgütlenmesine ilişkin yapısal sorunların mevcut anayasal modelle ilişkili olduğu ve modelin içinde derinleştiği ortaya konmaktadır. Bu bağlamda asimetrik federalizm, bölgesel örgütlenme modelinin iii yapısal sorunlarının çözülmesi ve ulusal çoğulluğun anayasal sisteme entegre edilmesi için etkili bir araç olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Asimetrik Federalizm, Özerklikler Devleti, İspanya, Bölgeli Devlet, Özerklik