Isparta bölgesinde neonatal buzağılarda ishale neden olan bazı enfeksiyöz etkenlerin prevalansının araştırılması

Bu tez çalışması hayvancılık sektöründeki kayıpların en önemli sebeplerinden olan neonatal buzağı ishallerinin etiyolojik faktörlerinin Isparta İli ve çevresi için ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla yaşları 1 ile 30 gün arasında değişen Isparta İli ve çevresinde halk elinde bulunan 30 adedi neonatal ishal geliştirmiş ve 10 adedi klinik olarak sağlıklı toplam 40 baş buzağı üzerinde yürütülmüştür. Hayvanların tümünde klinik muayeneler yapılmış, Single Radial Immunodiffusion Testleri kullanılarak alınan taze dışkı örneklerinde Cryptosporidium spp., Escherichia coli, Rotavirüs ve Coronavirüs ile Giardia türlerinin varlıkları araştırılmıştır. Yaptığımız immünolojik ölçümler sonucunda ishalli buzağıların %16'sında rotavirüs, %22.25'inde coronavirüs, %19.5'inde cryptosporidium türleri, %18.75'inde Escherichia coli, %5.25'inde Giardia türleri, %32'sinde çoklu etken ve %36.25'inde ise diğer sebeplerin varlığı tespit edilmiştir. Klinik bakıda kontrol gurubu (n=10) hayvanlarla karşılaştırıldığında, ishalli buzağılarda vücut sıcaklığının daha düşük olduğu, buna karşılık kalp ve solunum frekanslarının ise daha yüksek olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel açıdan önem (p<0.05) arz ettiği görülmüştür. Kontrol gurubu hayvanlarla karşılaştırıldığında ishalli buzağılarda WBC, NOTR ve HTC düzeylerinin önemli derecede (p<0.05) arttığı, buna karşılık LENF, RBC ve HG düzeylerinin ise önemli derecede (p<0.05) düştüğü gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda elde ettiğimiz bulgular Isparta ili ve çevresinde coronavirüs, cryptosporidium ve Escherichia coli etkenlerinin ishalin oluşumunda baskın oldukları görülmekle birlikte, ishalin oluşumunda miks enfeksiyonların ve diğer sebeplerin de (beslenme hataları ve diğer patolojik ajanlar vs.) oldukça önemli rollerinin bulunduğu tespit edilmiştir. İshalli buzağıların tedavisinde ve ishalden korunmada bu olguların bir bütün olarak göz önünde bulundurulmasının başarıda önemli rol oynayacağı düşünüldüğünde, yaptığımız bu tez çalışmasının Isparta İli ve ülkemiz hayvancılığına önemli katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz. Keza bu tez çalışmamız bu alanda Isparta İli ve çevresinde yapılan ilk çalışmadır ve aynı konuda bundan sonra gerçekleştirilecek çalışmalara kaynak teşkil edecektir.