Isparta ili yağlık güllerden toplanan tetranychus urticae (Koch) (Acarı: Tetranychidae) popülasyonlarında spirodiclofene karşı direnç, sinerjist ve detoksifikasyon enzimlerinin belirlenmesi

Bu çalışmada Isparta ili ve ilçelerinden 2018 yılındaki yağ gülü üretim sezonunda toplanan Tetranychus urticae (Koch) (Acari:Tetranychidae) popülasyonlarında, spirodiclofen direnç gelişimi biyoassay ve biyokimyasal yöntemlerle araştırılmıştır. Isparta ilinde yoğun olarak gül üretimi yapılan Deregümü ilçesinden 3, Ardıçlı ilçesinden 3, Atabey ilçesinden 2, Gönen ilçesinden 2 olmak üzere 10 adet T. urticae popülasyonu toplanmıştır. Popülasyonların direnç düzeylerinin belirlenmesi için yaprak disk-ilaçlama kulesi yöntemi kullanılmıştır. Denemelerde 7 insektisit dozu+1 kontrol grubu kullanılmıştır, her grup 3 tekerrürden oluşmuştur. Her tekerrürde 25 adet ergin kırmızıörümcek bireyi bulunmaktadır. Spirodiclofen uygulaması ilaçlama kulesi kullanılarak 1 bar basınçta yaprak yüzeyine 2 mL uygulanmıştır. Çalışma sonucunda Deregümü-1, Deregümü-2, Deregümü-3, Atabey-1, Atabey-2, Ardıçlı-1, Ardıçlı-2, Ardıçlı-3, Gönen-1, Gönen-2 popülasyonları için spirodiclofen direnç oranları sırasıyla 1.91, 1.17, 1.17, 1.37, 1.71, 1.61, 2.02, 1.97, 1.91, 1.91 kat olarak belirlenmiştir. Aynı popülasyonlar için esteraz enzim ektiviteleri sırasıyla; 10.98, 11.00, 10.89, 11.15, 11.80, 11.46, 11.40, 10.25, 11.71, 10.98 mOD min-1mg-1; GST enzim aktiviteleri ise 2.08, 2.05, 2.00, 2.15, 2.09, 2.18, 2.26, 2.12, 2.05, 2.01 mOD min-1mg-1 olarak belirlenmiştir. Hassas popülasyonda esteraz ve Glutathione-S-Transferase (GST) enzim aktiviteleri sırasıyla 11.20 ve 2.30 mOD min-1mg-1 olarak bulunmuştur. Yağlık güllerden toplanan T. urticae popülasyonlarında belirlenen esteraz ve GST enzim seviyeleri ile hassas popülasyonda belirlenen esteraz ve GST enzim seviyeleri arasında istatistiki olarak fark belirlenmemiştir. Esteraz inhibitörü S-Benzyl-O,O-diisopropyl phoshorothiate (IBP) ve GST inhibitörü diethylmaleate (DEM) sinerjistleri ile yapılan çalışmalarda sinerjistik etkilerin çok yüksek olmadığı bulunmuştur. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde yağlık gül alanlarından toplanan T. urticae'nin tarla popülasyonlarında düşük oranda spirodiclofen gelişimi buna bağlı olarak detoksifikasyon enzimlerinde artış olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tetranychus urticae, direnç, spirodiclofen, sinerjist, detoksifikasyon enzimleri, yağ gülü 2019, 33 sayfa