İsrâîliyyâtın İslam kelamına etkisi bağlamında beklenen kurtarıcı düşüncesi

Birçok dinin eskatolojisinde kurtarıcının geleceğine, adaleti ve düzeni tesis edeceğine inanılmaktadır. Bu düşünceye İslam kültüründe de rastlanılmaktadır. "İsrâîliyyâtın İslam Kelamına Etkisi Bağlamında Beklenen Kurtarıcı Düşüncesi" adını taşıyan çalışmamızda güncelliğini her dönem korumakta olan beklenen kurtarıcı inancının isrâili haberlerdeki dayanağı ve İslam kültüründe nasıl yorumlandığı ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve önemi, yöntemine değinilirken birinci bölümünde isrâiliyyât kavramı üzerinde durularak bu kavramın ortaya çıkış serüveni, Hz. Peygamberin isrâili haberlere bakış açısı, bu haberlerin İslam kültürüne dahil oluşu incelenmiştir. İsrâili haberlerde ön plana çıkan isimlerin beklenen kurtarıcı inancı ile ilgili rivayetleri hakkında da bilgi verilmiştir. İkinci bölümde beklenen kurtarıcı inancının sosyo-psikolojik temellerine değinilerek İslam dışı dinlerdeki beklenen kurtarıcı inancı incelenmiş, kurtarıcıların özelliklerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde İslam kültüründe beklenen kurtarıcı inancına referans olarak gösterilen ayetler ve hadis rivayetleri hakkında bilgi verilmiş ve bu inancın İslam tarihindeki serüveni ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yine bu bölümde İslam itikadi mezhepleri arasında bu inancın nasıl değerlendirildiğine, yorumlandığına ve bazı dini yapılanmalardaki beklenen kurtarıcı inancına değinilmiştir. Dördüncü ve son bölümde Mehdîlik iddialarıyla ortaya çıkan isimler etrafında Mehdî tasavvurları konu edinilmiş, bu kişilerin iddialarına yer verilmiştir. Sonuçta ise beklenen kurtarıcı inancının aslında başka kültür ve inançlardan İslam kültürüne dahil edildiği ve bu inancın toplumda nelere yol açabileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: İsrâiliyyât, Yahudilik, Hıristiyanlık, Mehdî, Mesih. Kurtarıcı