İstanbul Sözleşmesi'nin feshine yönelik tepkilerin analizi (Twitter örneği)

Tezin odak noktası olan İstanbul Sözleşmesi Türkiye tarafından 2011 yılında imzalanmış uluslararası bir Sözleşmedir. Sözleşme imzalandıktan sonra sıkça tartışılmış; İslam toplumu, Türk aile yapısı, kültür, toplumsal cinsiyet ve eşcinsellik kavramları etrafında çeşitli eleştirilere maruz kalmıştır. Henüz bu konudaki tartışmalar sürerken 2021 yılında Sözleşmeden çekilme kararı alınmıştır. Bu karar tartışmaları hararetlendirmiş, toplumdaki kutuplaşmaları daha da artırmıştır. Kadına yönelik şiddeti önlemek iddiasıyla hazırlanan uluslararası bir Sözleşme'nin çoğunluğu Müslüman olan bir toplumda kutuplaşmaya sebep olması meselenin din sosyolojisi bağlamında incelenmesini gerektirmiştir. Çekilme kararının alınması ile Sözleşme'nin feshedilmesi arasındaki üç aylık süreçte karara yönelik tepkilerin analizi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın kavramsal çerçevesi İslam'da ve Türk toplumunda aile ve kadın olgularını incelemek ve bunları da İstanbul Sözleşmesi temelinde tartışmak üzere iki bölüm üzerinde şekillendirilmiştir. Yeni medya araçlarından olan Twitter küresel ölçekte gündelik hayatın temeline yerleşmiş, her bireye söz hakkı tanıyarak toplumu ilgilendiren her meseleyi şekillendirmeye başlamıştır. Bu sebeple saha araştırması olarak Twitter seçilmiş, Sözleşme'nin feshedilmesine yönelik atılan 516 tweet netnografik analize tabi tutulmuş, elde edilen veriler üzerinde betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Sözleşme'nin feshedilmesini destekleyen ve bu karara karşı çıkanlar arasında şiddetli bir gerilim olduğu ortaya konmuştur. Feshedilmesini destekleyen grubun söylemlerinde Sözleşme'nin İslam'a ve Türk toplumuna aykırı maddeler barındırması, şiddet ve boşanma oranlarını artırması dolayısıyla fesih kararının elzem olduğu, bu karar ile aile kurumunun kurtarıldığı vurgulanmış; karşı çıkan grubun söylemlerinde ise Sözleşme'nin şiddet problemi konusunda kapsamlı ve büyük bir adım olduğu ve fesih kararı ile kadınların yaşam güvencesini kaybettiği en sık ifade edilen iddialardan olmuştur.