İstanbul'da üniversiteler ve özel kurslarda sürdürülen tezhip sanatı eğitiminin değerlendirilmesi

Bu araştırmada; İstanbul'da tezhip sanatı eğitiminin nerelerde (üniversite venakışhaneler) verildiği tespit edilerek, tezhip sanatı eğitiminin etkinliği eğitim veüretim boyutu açılarından tespit edilmeye çalışılmıştır. Eğitim programınınetkinliğinin değerlendirilmesinde üniversite ve nakışhane öğrencilerinin görüşleri,üretim boyutunun değerlendirilmesinde ise üniversite ve nakışhane öğreticilerinin(öğretmen) görüşleri alınmıştır. Bu bağlamda söz konusu kurumlarda verilen eğitiminkarşılaştırması yapılmış, her bir eğitim sisteminin güçlü ve zayıf yönleri tespitedilerek, bu sayede tezhip sanatı eğitiminin nasıl yapılması gerektiği konusunda bilgiedinilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan bazılarının özeti aşağıdaverilmiştir. Nakışhane eğitim programı, öğrencileri motive etme bakımındanüniversitelere oranla daha etkindir.Nakışhanelerde öğrenciler bilgi ve tecrübelerini birbirleri ile üniversitelereoranla daha çok paylaşma imkanına sahiptirler.Nakışhane öğrencileri tarafından görülen en önemli eksiklik, eğitimi verimlikılmak için uygun araç-gereçlerin ve konularla ilgili gerekli materyallerin en azdüzeyde verilmesidir.Eğitim sürecinde öğrencilerin başarı durumları üniversite öğrencilerinetamamıyla açıklanırken, nakışhane öğrencilerine oldukça düzeyinde açıklanmaktadır.Üniversite öğrencilerinin nakışhane öğrencilerine oranla amaçlarına ulaşmadaaldıkları tezhip sanatı eğitiminden daha çok memnun oldukları görülmektedir.Üniversite öğrencilerinin eğitim sürecinde ve ürün boyutunda kendilerine birüslup edinebildikleri, buna karşılık nakışhane öğrencilerinin klasik tezhip sanatıöğretilerinin dışına çıkamadıkları görülmektedir.Üniversitelerde öğrenci-öğretmen ilişkisi hakimken, nakışhanelerde gelenekselusta-çırak ilişkisi devam ettirilmektedir.Tezhip sanatı eğitimi sonrasında iş bulma bakımından nakışhane ve üniversiteöğrencileri özel sektörde eşit koşullara sahipken üniversite mezunlarının diplomalarısayesinde kamu sektöründe daha kolay iş bulabildikleri söylenebilmektedir. Ancakher iki sektörde de iş bulma durumlarının kısmen düzeyinde kalması, tezhip sanatıalanında iş imkanlarının sınırlı olduğunu göstermektedir.Tezhip eserleri (ürün kalitesi) öğretmenler tarafından yeterli bulunmuş ancakmotifler ve teknik kurallar hakkında üniversite öğrencilerinin büyük ölçüde terimselbilgisi varken, nakışhane öğrencilerinin kısmen bilgi sahibi olduğu belirtilmiştir.Bu bulgular değerlendirildiğinde İstanbul'da üniversite ve nakışhanelerdesürdürülen tezhip sanatı eğitiminin etkin olduğu fakat birbirleriylekarşılaştırıldıklarında bazı farklılıklarının ve eksikliklerinin olduğu görülmüş budoğrultuda önerilerde bulunulmuştur.