İstatistiki bölgelere göre Türkiye'de 2000 sonrası tarım ve imalat (gıda-içki) sektörlerinde düzenlenen yatırım teşvik belgelerinin dağılımının değerlendirilmesi

Teşvikler, belirli ekonomik ve sosyal faaliyetlerin daha hızlı gelişmesini sağlamak amacıyla kamu tarafından verilen destekler olarak tanımlanabilirler. Yatırım teşvikleri, devletlerin önemli ekonomik politika unsurlarından biridir. Teşviklerin amacı sermayenin harcama maliyetini azaltmaktır ve ülkenin gelişmesi için daha faydalı görülen sektörlere kamu kaynaklarının kaydırılmasıdır. Teşviklerin bir diğer amaçları da; az gelişmiş bölgelere yatırımları çekerek bölgelerarası gelişmişlik farkını azaltmak, istihdamı artırmak ve yabancı sermayeyi ülkeye çekmektir. Yatırım teşvik belgeleri (YTB), devletin sağladığı desteklerden yararlanma olanağı sağlayan, yatırımcılar adına düzenlenen bir belgedir. Bu belge, devlet tarafından Türkiye'de 1968 yılından itibaren düzenlenmeye başlamıştır. Yatırımcıya parasal destek verilmesi söz konusu olmayıp belirli desteklerden faydalanması sağlanmaktadır. YTB düzenlemekle yükümlü mercii T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'dür. Bu çalışmada; yerli ve yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye içindeki mekânsal dağılımlarını, düzenlenen YTB aracılığı ile analiz etmek ve değerlendirmek temel konu edinilmiştir. Tarım ve imalat (gıda-içki) sektörlerinde, yerli ve yabancı sermaye için 2001-2018 yılları arasında düzenlenen YTB'ler kullanılarak İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına (İBBS) göre dağılımlar değerlendirilmiştir. Çalışmada, yerli ve yabancı sermayenin teşviklerden ne kadar yararlandığı mekânsal olarak ortaya konulmuş, zayıf kalan bölgeler için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine dair öneriler geliştirilmiştir.