İyileştirilmiş zeminlerin deprem tasarım spektrumunun belirlenmesi

"DEPREM" yer kabuğundaki çatlaklar nedeniyle meydana gelen ani dalgalar ile yer yüzeyinin sarsılması olayıdır. Harita spektral ivme katsayılarına ve yerel zemin etki katsayılarına bağlı olarak standart biçimde veya sahaya özel deprem tehlikesi analizleri kullanılarak deprem yer hareketi spektrumları oluşturulur. Sahaya özel zemin davranış analizleri, taban kayasında deprem yer hareketinin zemin tabakaları boyunca değişimini ve zemin yüzeyindeki deprem yer hareketini belirlemek için yapılır. Bu çalışmada tasarım spektrum eğrisindeki değişimi gözlemlemek adına sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak, PLAXİS programında sıvılaşma potansiyeli taşıyan bir zeminde sıvılaşmayı da gözlemlemek için UBC3D-PLM modeli kullanılarak doğal zeminde, yapı yükü olan zeminde ve jet-grout kolonları tanımlanmış zeminde sayısal modelleme yapılmıştır. Belirlenen zemin profilinin deprem yükü etki ettiğinde gösterdiği davranış, sayısal modelde gerçeğe yakın sonuçlar verecek şekilde modellenmiştir. Oluşturulan model 200 metre genişliğinde ve 30 metre yüksekliğinde, sıvılaşma ihtimali yüksek olan kum zemin profilidir. İyileştirme yöntemi olarak 80 cm çapında ve 15 m boyunda Jet Grout kolonları modele tanımlanmıştır. Zemin profiline etki ettirilecek olan deprem verileri PEER veri tabanından alınmıştır. ZD zemin sınıfına göre AFAD dan alınan tasarım spektrum eğrisine göre SEISMOMATCH programında hedef spektruma göre ölçeklendirilmiştir. Model doğal zemin ve iyileştirilmiş zemin olarak ayrı ayrı aşamalarda statik ve dinamik olarak modellenmiştir. Kesitte belirlenmiş olan noktalarda 11 adet deprem için analizler yapılıp yüzeydeki ivme-zaman değişimi ve tasarım spektrum grafiği değişimi gözlemlenmiştir. Analizlerden alınan sonuçlar deprem hareketi sonuçlarına benzer ancak belirlenen analiz noktalarından iyileştirmenin altında bulunan noktalarda artış eğiliminde olduğu, iyileştirme yapılan bölgede yer alan noktalarda azalan eğilim gösterdiği görülmüştür.