İyonik sıvı kullanılarak sulu çözeltiden bazı metallerin ekstraksiyonu

Bu çalışmada, çevresel su örneklerinde bulunan eser düzeydeki metal iyonlarının seçici ekstraksiyonu için sulu ikili-faz sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen sulu ikili-faz sistemi ile çevresel sularda bulunan eser düzeydeki bakır(II), nikel(II), çinko(II) ve kobalt(II) iyonları ön deriştirilmiş ve alevli atomik absorpsiyon spektrometresi ile tayin edilmiştir. Sulu ikili-faz sistemi iyonik sıvı ve inorganik tuz kullanılarak oluşturulmuştur. Metalin sulu fazda kompleks oluşturması içinde 8-hidroksikinolin ligandı ve faz oluşumuna katkı için triton X-100 yüzey aktif maddesi kullanılmıştır. İyonik sıvı olarak, anyonu bromür olan üç farklı katyonik gruba sahip (fosfonyum, amonyum ve imidazolyum) iyonik sıvıları ile inorganik tuz olarak dipotasyum hidrojen fosfat tuzu kullanılmıştır. Eklenen iyonik sıvı miktarı, tuz türü ve miktarı, ligand miktarı, kompleksleşme pH sı ve yüzey aktif madde miktarı ayrı ayrı incelenerek metal iyonlarının sulu ikili-faz sistemi ile ekstraksiyonu optimize edilmiştir. Anyonu bromür olan fosfonyum, amonyum ve imidazolyum katyonu içeren iyonik sıvılar için 75 mg ile yüzde 85 üzerinde geri kazanım elde edildi. Bu çalışmada kompleksleşme pH'sının etkisi 3-9 aralığında incelenmiştir ve pH 7 de en iyi geri kazanım elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda optimum ligand derişimi 5x10-4 mol/L olarak belirlenmiştir. Triton X-100 yüzey aktif maddesi için optimum miktar 100 mg olarak tespit edilmiştir. Geri kazanım optimizasyon koşullarında çalışılan tüm iyonik sıvılar için yüzde 85-100 aralığında elde edilmiştir. Elde edilen iyonik sıvıca zengin fazın hacmi iyonik sıvılara bağlı olarak 250–700 μL aralığında elde edilmiştir. Doğrusal çalıma aralığı Cu(II) için 20-500 ppb, Ni(II), Zn(II) ve Co(II) için 50-500 ppb arasında bulunmuştur. LOD ve LOQ değerleri çalışılan metal iyonları için sırasıyla 11-17 ppb ve 44-54 ppb aralığında bulunmuştur.Geliştirilen yöntem musluk suyu, kuyu suyu ve deniz suyu örneklerine başarı ile uygulanmıştır, yöntemin doğruluğu gerçek örneklere 0,1 ve 0,3 mg/L derişimlerinde bakır(II), nikel(II), çinko(II) ve kobalt(II) iyonu eklenerek incelenmiş ve geri kazanım yüzde 65-104 olarak elde edilmiştir.