İyonküredeki termoküresel rüzgarlar

Bu çalışmada, iyonküredeki termoküresel (nötr) rüzgarlar (40° K, 40° D) coğrafik koordinatı için F2-bölgesinin tepe yüksekliği (hmF2)'de incelenmiştir. Nötr havanın hareket denklemi çözülerek, nötr rüzgarın kuzey-güney (Uy) ve doğu-batı (Ux) bileşenlerinin matematiksel ifadeleri elde edildi. Bu ifadeler kullanılarak nötr rüzgarın Uy ve Ux bileşenlerinin nümerik değerleri hesaplandı. Hesaplamalar için gerekli olan parametreler International Reference Ionosphere (IRI) modelinden elde edildi. Nötr rüzgar hızının günlük ve mevsimsel değişimleri incelendi. 21 Aralık'ta nötr rüzgarın hızı maksimumdur (~200 m/s). Uy hızı yaklaşık olarak saat 06-18 yerel zaman (YZ) arasında kutuba, günün geri kalan saatlerinde ise ekvatora doğrudur. Ux hızı ise yaklaşık 02-14 YZ arasında batıya doğru iken, günün diğer saatlerinde doğuya doğrudur. Ayrıca nötr rüzgarın düşey bileşeni hesaplanarak bu hızın iyonküre plazması üzerindeki etkisi araştırıldı. Düşey hızın yönü gündüz saatlerinde aşağıya, gece saatlerinde ise yukarıya doğrudur. Bu hız gündüz saatlerinde hmF2 tepesini aşağıya, gece saatlerinde ise yukarıya doğru hareket ettirir. Nötr rüzgar gündüz saatlerinde elektron yoğunluğunu azaltır gece saatlerinde ise artırır Son olarak, IRI modeli kullanılarak hesaplanan Ux ve Uy hızlan, Horizontal Wind Model (HWM-93) ile elde edilen Ux ve Uy hızlan karşılaştırıldı. Anahtar Kelimeler : İyonküre, termoküre, nötr rüzgarlar, düşey hız.