İzale-i şüyu davasının hukuki niteliği ve ilk derece mahkemelerinde gösterdiği usuli özellikler

Mülkiyet, insanların medeniyete attıkları ilk adımın ilk sonucu olarak ortaya çıkmış bir kavramdır. Bu noktada mülkiyet, kimi zaman kişilerin tek başına üstlendikleri kimi zaman da birden çok kişi arasında üstlendikleri bir hak ve sorumluluk olmuştur. Bu noktada birlikte mülkiyetin olduğu her durumda, bu birliktelik ilişkisinin sonlandırılmasının da talep edilmesi doğal bir hak olarak ortaya çıkmaktadır. İzale-i şüyu davaları, bilinen diğer adı ile ortaklığın giderilmesi davaları, birlikte mülkiyetin sonlandırılması ve paylaştırılması adına ortaya çıkmış olan bir dava türüdür. Bu bakımdan birlikte mülkiyet ilişkisinin sonlandırılması amacı ile ortaya çıkan izale-i şüyu davası, bir mülkiyet üzerinde hakkı olan kimselerin, paydaşların, kendi paylarını tazmin ederek ve diğer paydaşların paylarını da ödemeye mahkûm edilerek paylaştırma işleminin gerçekleştiği davalardır. Bu bakımdan izale-i şüyu davalarında, geleneksel anlamda iki karşılıklı tarafın davacı ve davalı rollerinde olduğu, bir tarafın kazandığı ve bir tarafın kaybettiği zıtlık içeren dava karşılığının olmadığı bu davaların, çift taraflı dava (actio dublex) niteliği taşıdığı belirtilir. Bu süreçte, izale-i şüyu davalarının taraflara olan etkileri, ilk derece mahkemelerindeki usul özellikleri ve bazı özel durumlarına yer verilen çalışmamız hazırlanmış ve takdim edilmiştir.