İzmir ili karşıyaka ilçesinin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi

Zemin sıvılaşması dinamik etkiler altında artan boşluk suyu basıncı ile zemin daneleri arasındaki mukavemetin yitirilmesi ile oluşan önemli bir zemin problemi olduğu bilinmektedir. Deprem sırasında zemin davranışlarında istenmeyen ve beklenmeyen ani göçmeler, büyük deplasmanlar, yanal yayılmalar oluşabilmektedir. Bu nedenle sıvılaşmanın boyutunun tespit edilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma kapsamında Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği çerçevesinde İzmir İli Karşıyaka ilçesi imar sınırları içerisinde bulunan mahallelerin yerel zemin karakteristik özellikleri ve farklı deprem senaryoları ile meydana gelebilecek sıvılaşma potansiyeli Karşıyaka ilçesi için toplamda 181 adet zemin etüt raporu 440 adet zemin sondajı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda yapılan analizlerle bölgenin zemin karakterizasyonu ve farklı deprem senaryolarında oluşabilecek sıvılaşma potansiyeli, (Vs)30, SPT deneyine göre (N60)30 verileri ile zeminin kıvamı, sertliği, sıkılığı ve yeraltı su seviyesinin varlığı ve bulunduğu derinlik hakkında haritalandırma çalışmaları yapılmıştır. Çalışmalar yapılırken SDS değeri, yerel zemin sınıfı koşullarına göre değişiklik gösterebileceğinden bölgenin ortalama SDS katsayısının yaklaşık olarak 1.1 olduğu tespit edilmiş ve farklı yerel zemin sınıfları için de SDS değeri sabit tutulmuştur. Yapılan analizler, farklı deprem senaryoları altında gerçekleştirilmiş ve bu senaryoların bölgenin sıvılaşma potansiyeline etkisi, özellikle de depremin enerji değişimiyle olan ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma alanında beklendiği üzere sahile yakın bölgelerde sıvılaşmaya bağlı oturma ve sıvılaşma boyutu dramatik derecede olduğu gözlemlenmiştir. Sahile yakın bölgelerde ve olası sıvılaşma potansiyeline karşı oluşabilecek maddi ve manevi kayıplar açısından bu alanlar için önlem alınması şiddetle tavsiye edilir. İlçe için oluşturulması planlanan imar planı değişiklikleri, kentsel yenileme süreçlerinde verilecek kararlarda, sıvılaşma nedeniyle oluşabilecek hasarların önlenmesi için oluşturulmuş olan haritaların göz önünde bulundurulması fayda sağlayacaktır.