İzmir ili Tire ilçesinde keçe sanatının incelenmesi

El sanatları içinde önemli ve köklü bir geçmişe sahip Keçe Sanatı kültürel değerlerimizden ve geleneksel sanatlarımızdan biridir. Kullanım alanının genişliği nedeniyle keçe, günlük yaşamın bir parçası olarak varlığını bugünde sürdürmektedir. Ancak keçecilik, günümüzde sayıları azalan keçe zanaatkârları ve keçe sanatıyla ilgilenen tasarımcıların ürettikleri ürünlerle devam etmektedir. Bununla birlikte son dönemlerde turistik ve hediyelik eşya üretiminde olduğu gibi birçok sanatçının eserlerinde keçe kullanımı görülmektedir.Bu amaçla, ?İzmir ili Tire ilçesinde keçe sanatının incelenmesi? konu olarak seçilmiş ve araştırılmıştır. Ürün örnekleri tespit edilmiş, incelenmiş, kayıt altına alınarak bu sanatla ilgili kaynak oluşturulmuştur. Çalışmada Tire ilçesinde günümüzde sınırlı da olsa sürdürülen keçe üretimini incelemek ve belgelemek amaçlanmıştır. Keçe yapımında kullanılan materyal, araçlar, üretim aşamaları ve ürün çeşitleri hakkında üreticilerinden sağlanan bilgiler, fotoğraflarla desteklenerek derlenmiştir.Bu araştırmada betimsel inceleme modeli izlenmiştir. Tire ilçesinde yapılan keçe sanatını araştırmak, ürün örneklerini tespit etmek, incelemek, kayıt altına almak ve böylece kaynak oluşturmak amacıyla bu araştırma yapılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini İzmir ili Tire ilçesinde bulunan keçe üreticileri ve bu üreticilerin yaptıkları keçe ürün örnekleri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda 4 adet atölye ile 12 adet keçe üreticisinden çekilen 66 adet ürün fotoğrafı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Keçe ile ilgili bilgilerin derlenmesinde ilgili kaynaklardan, keçe üreticilerinden, mağaza çalışanlarından, internet ve yöre halkının bilgilerinden yararlanılmıştır.Amaçlar doğrultusunda keçe işiyle uğraşan bireylerin kişisel özellikleri ile keçe üretimi, keçe ürünlerin üretiminde kullanılan araç-gereç, teknik ve yapım aşamaları, üreticilerin karşılaştıkları güçlükleri belirlemeye yönelik anket soruları geliştirilmiş, karşılıklı görüşme yoluyla örneklem grubuna uygulanmıştır. Araştırmada seçilen 66 adet keçe ürün örneği boyut, malzeme, teknik, renk ve kompozisyon özelliklerini tespit etmek amacıyla geliştirilen bilgi formlarına göre incelenmiştir.Elde edilen tüm veriler analiz edilerek, sayı ve yüzde olarak alınan dağılımları, amaçlar paralelinde uygun başlıklar altında toplanarak tablolar halinde sunulmuş ve açıklanmıştır.Araştırma sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda, günümüzde Tire'de yapılan keçe sanatı, çok az sayıda usta tarafından devam ettirilmektedir. Keçenin insan sağlığı için önemli yararları bulunmaktadır. Ancak keçe üreticilerine göre, Tire'de en çok ev aksesuar ürünleri rağbet görmektedir. Çünkü insanlar keçeden yapılan giyim aksesuarlarının kaşıntıya sebep olacağını düşünerek bunları tercih etmemektedir.Araştırmalarda, Tire keçe sanatıyla ilgili çok az kaynağa ulaşılmıştır. Bu sanatın nesilden nesile aktarılmasında, yazılı kaynakların çok büyük önemi vardır. Bu bakımdan daha çok araştırma yapılmalıdır.Ekonomiye ve turizme katkı sağlanması için yapılan ürünlerin tanıtım ve pazarlanmasında çeşitli kurum ve kuruluşların desteği gerekmektedir. Bunun için Tire'de yapılan ve yörenin özelliklerini taşıyan keçe ürünler tarihi mekânlarda sergilenerek, yerli ve yabancı turistlere tanıtılmalıdır. Ayrıca keçe ustalarının sorunlarıyla daha yakından ilgilenerek ve ustalar teşvik edilerek bu sanatın geliştirilmesi sağlanmalıdır.Keçeyle ilgili kurslar açılarak özellikle kadınlar teşvik edilmeli ve Keçecilik erkek mesleği olmaktan çıkartılabilmelidir. Genç nesil düşünülerek üniversitelerin ilgili bölümlerinde keçe dersleri verilmelidir. Böylece gençler, bu sanatı okulunda öğrenerek hem kendilerini geliştirme fırsatı bulabilir, hem de keçe sanatına ilgi artabilir.Anahtar kelimeler: El sanatları, Keçecilik, Tire