İzmir ilinde sürdürülebilir balık yetiştiriciliği için göstergelerin belirlenmesi

Su ürünleri yetiştiriciliği dünyada ve ülkemizde son yıllarda hızla büyümektedir. Her üretim dalında olduğu gibi endüstrileşmeyle beraber su ürünleri üretiminde de olumsuz çevre baskısı ortaya çıkmış çevre üzerinde kaygı verici etkiler oluşmaya başlamıştır. Bu nedenle sürdürülebilir yetiştiricilik konusu gündeme gelmiş ve bu konuda çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Sürdürülebilirlik ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlar olarak ele alınmaktadır. İzmir, denizlerde kültür balıkçılığı üretiminde iki bin on iki yılı verilerine göre kırk iki işletme ve kırk iki bin dokuz yüz elli tonluk üretimle Türkiye'de ikinci sırada yer almaktadır. Bu çalışmada İzmir İlinde sürdürülebilir yetiştiricilik göstergelerinin belirlenmesi için ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarda araştırma yapılmıştır Her boyut için ilkeler, ölçütler, göstergeler belirlenmiş, anket formları oluşturulmuş ve otuz üç çiftlikte uygulanmıştır. Anketlerde her boyut için toplam dokuz ilke, kırk ölçüt ve yetmiş gösterge bulunmaktadır. Her gösterge için birden dokuza kadar uyarlanmış olan bir skala sistemine göre üreticiler tarafından puanlama yapılmıştır. Anketlerdeki göstergelere verilen puanların aritmetik ortalama değeri alınarak aynı skalaya göre sınıflandırılmıştır. Göstergelerin aritmetik ortalamaları dokuz ? sekiz; mükemmel, yedi - altı; çok iyi, altı - dört arası iyi, dört - üç; zayıf olarak sürdürülebilirliği gruplandırılmıştır. Yapılan çalışma sonunda ekonomik boyutta ilk dört sırada "FCR", "işletmede balık sağlığı yönetim sisteminin varlığı", "biyolojik atıkların yok edilmesi konusunda mevzuat", "yem gideri/kg balık", çevresel boyutta "akıntı", "kullanılan yemin sertifikası olup/olmadığı", "toplam organik karbon", "FCR", sosyal boyutta da "yıl boyunca üretim", "yerel pazar", "çalışanların uzmanlık düzeyi", "karar verme sürecine etkin katılım" göstergeleri bulunmuştur. Bulunan bu göstergelerin sürdürülebilir yetiştiricilik yönetiminde kullanılması hedeflenmektedir.