İzmir Ödemiş yöresinde farklı sulama seviyelerinin fasulye (Phaseolus vulgaris)' de verim ve bazı kalite parametrelerine olan etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma

Amaç: Bu çalışma, damla sulama yöntemi kullanılarak fasulye bitkisinde farklı sulama suyu düzeylerinin parsel verimi, su tüketimi ve su kullanım randımanları ile bazı verim ve kalite parametrelerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Çalışmada bitkisel materyal olarak bölgede yaygın yetiştiriciliği yapılan fasulye (Phaseolus vulgaris) çeşidi kullanılmıştır. Deneme İzmir Ödemiş Gölcük-Karşıyaka-Boğaz Yaylaları Sulama Kooperatifi İşletme sahasındaki tarım arazisinde kurulmuştur. Çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrür 5 sulama suyu düzeyi (%100, %75, %50, %25, %0 sulama) olarak kurulmuştur. Araştırmada damla sulama yöntemi kullanılmıştır. Sulama zamanlarının belirlenmesinde, 7 gün sulama aralığında FAO – Penman-Monteith yöntemine göre hesaplanan referans bitki su tüketimi değerleri (ETo) kullanılmıştır. Çiçeklenme dönemi başından son hasada kadar olan dönemde; bitki boyu (cm), bitkide bakla sayısı (adet/fasulye), parsel verimi (kg/da), bakla ağırlığı (g), yaprak sayısı (adet) değerleri ölçülmüştür. Bulgular: Uygulanan sulamalar fasulye parsel verimi ile bazı verim ve kalite parametrelerini önemli düzeyde etkilemiştir. Sulama konularına göre mevsimlik bitki su tüketimi 69-520 mm arasında değişmiştir. Ortalama parsel verimi ise 144-1400 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek verim su kısıtı uygulanmayan S1 (%100) konusundan 1400 kg/da olarak sağlanmıştır. Ortalama WUE değerleri 1.48-2.69 kg/m3 arasında değişmiştir. Sonuç: Bu araştırma, İzmir Ödemiş Gölcük yöresinde fasulye yetiştiriciliğinde su yönetiminin önemini vurgulamaktadır. Fasulye bitkisinden elde edilen bazı kalite parametreleri incelendiğinde, düşük sulama seviyelerinde verimde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, su kaynağının sınırlı olmadığı koşullarda sulama suyunun tam uygulandığı S1 (%100) konusunun en iyi sulama konusu olduğu söylenebilir. Eğer bölgede su kaynağı kısıtlı ise bu koşulda da (%50) su kısıtı yapılan S3 konusunun verim, WUE ve verim ve bazı verim parametreleri açısından uygun olacağı sonucuna varılabilir. Anahtar sözcükler: Fasulye, damla sulama, kısıtlı sulama, verim azalma oranı, verim-kalite parametreleri