İzole büyüme hormonu eksikliği tanılı hastaların büyüme hormonu tedavisine yanıtları

Amaç: Bu çalışmada Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Çocuk Endokrinoloji Polikliniğine boy kısalığı şikayetiyle başvuran hastalardan, izole büyüme hormonu eksikliği tanısı alan hastaların, büyüme hormonu(BH) tedavisine verdikleri yanıtları ve hangi faktörlerden etkilendiğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Çocuk Endokrinoloji polikliniğine boy kısalığı şikayetiyle başvuran ve izole BH eksikliği tanısı alan 111 hasta arasından kriterlerimize uygun olan 80 hasta retrospektif olarak incelendi. Hasta seçiminde en az 1 yıl tedavi almış olmasına ve hipotiroidi dışında büyüme ve gelişmesini etkileyecek kronik hastalığının olmamasına dikkat edildi. Hastaların cinsiyetleri, doğum tartısı, doğum haftası, tedavi öncesi yaşları, ebeveyn boyları, fizik muayene bulguları, laboratuvar bulguları, radyolojik değerlendirmeleri incelenerek, tedaviye yanıtları ne yönde etkiledikleri araştırıldı. İstatistik analizler SPSS v.22 paket programı ile yapıldı ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak dikkate alındı. Bulgular: Hastalar en az 1 desimal yıl, en fazla 6,6 desimal yıl olmak üzere ortalama 2,7 desimal yıl tedavi aldılar. 80 hastanın 40' ı erkek, 40' ı kız olmak üzere erkek/kız oranı 1 olarak saptandı. Hastaların 1.yıl uzama hızları değerlendirilerek yapılan korelasyon analizinde hedef boy ile başvuru VKİ SDS' leri arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon saptandı. Tedavi öncesi boy SDS, ∆KY, BH uyarı testlerine maksimum yanıtlar ve IGFBP-3 düzeyleri ile negatif yönlü anlamlı bir korelasyon saptandı. Hastaların tedavi yanıtları doğum haftasıyla ilişkilendirilemezken, doğum ağırlığı düşük olan hastaların tedavi yanıtlarının daha iyi olduğu görüldü. 1.yıl sonunda VKİ SDS değişiminde anlamlı bir farklılık görülmezken, 2. ve 3.yılda VKİ SDS değerlerinde artış olduğu ve VKİ' nin normal sınırlara yaklaştığı görüldü. Hastalarımızın başlangıç IGFBP-3 SDS düzeylerinin BH tedavi yanıtına etkisi değerlendirildiğinde tedavinin ilk üç yılında da, IGFBP-3 SDS düzeyi düşük olan olguların tedavi yanıtının daha yüksek olduğu görüldü. BH uyarı testlerine maksimum yanıtın 3 yıllık boy SDS değerleriyle karşılaştırılmasında üç yılda da, BH maksimum yanıtı yüksek olan hastaların tedavi yanıtlarının daha düşük olduğu görüldü. Bunun yanında tüm incelenen paramatrelerde gruplar arasında fark olmasa da tedavi yanıtlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Olgularımızın tedavi başarısının değerlendirilmesinde Bakker kriterlerinden faydalanıldı. Bunlardan biri olan tedavi sonrası 1.yıl boy SDS artışının >0,5 olması kriteri ele alındığında hastalarımızın tedaviye yanıtlılığın %56,3 oranında olduğu görüldü. Sonuç: Bu bulgulardan yola çıkarak daha kısa boylu daha kilolu, KY daha geri, BH uyarı testlerine maksimum yanıtları daha düşük, hedef boyları daha yüksek ve tedavi öncesi IGFBP-3 düzeyleri daha düşük olan hastaların boy uzamasının daha fazla olduğu saptandı. BH tedavisinin hem Bakker kriterlerine göre hem de istatistiksel olarak başarılı olunduğu sonucuna varıldı. Anahtar kelimeler: Büyüme hormonu tedavisi, çocukluk çağı, izole büyüme hormonu eksikliği, kısa boy