İzole sıçan aortunda amitriptiline bağlı gelişen vazodilatasyonda 2-hidroksipropil-beta-siklodekstrinin etkisi

Çalışmamızda in vitro sıçan aortunda amitriptilinin oluşturduğu vazodilatasyon üzerine; amitriptiline orta-yüksek affinite ve 1:1 seçicilik ile bağlanan 2-hidroksipropil-β-siklodekstrinin (2-HPBCD) etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Deneylerde vücut ağırlığı ortalama 345.1±17.0 g olan 19 adet Wistar türü erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlardan alınan torakal aorta dokuları in vitro organ banyosu sistemine asıldı ve dokuların kasılma cevapları kaydedildi. Deney başlangıcında dokuların endotel canlılıkları değerlendirildi. Potasyum klorürle (KCl, 100 mM) kasılma cevabı (ortalama 1646.0±389.2 mg) ve sonrasında asetilkolinle (ACh, 10-5 M) gevşeme cevabı (ortalama %46.8±6.4) elde edilen dokular çalışmaya dâhil edildi. Çalışmamızda öncelikle yüksek doz (1:20 molar oranda) 2-HPBCD molekülünün tek başına vasküler kasılma cevabı üzerine etkisi olup olmadığı değerlendirildi (Grup 1). Daha sonra deney gruplarına tek başına amitriptilin (1.8x10-5 M) veya sırasıyla Grup 2, Grup 3 ve Grup 4'te amitriptilin ile birlikte 1:1, 1:4, 1:20 molar oranda 2-HPBCD eklenerek vasküler kasılma cevapları üzerine etkisi olup olmadığı değerlendirildi. Kasılma cevapları norepinefrin (NE, 10-5 M) ile elde edildi ve karşılaştırıldı. Tek başına yüksek doz (1:20 molar oranda) 2-HPBCD uygulamasının kasılma cevabı üzerine etki oluşturmadığı görüldü (p>0.05). Tek başına amitriptilinin (1.8x10-5 M) NE'ne bağlı kasılma cevabında % 45.3±5.6 oranında azalma oluşturduğu saptandı. Amitriptilin ile birlikte 1:1 ve 1:4 molar oranda 2-HPBCD inkübasyonu ile elde edilen NE kasılma cevaplarının, tek başına amitriptilin uygulanan grup ile karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görüldü (p>0.05). Amitriptilinin ile birlikte 1:20 molar oranda 2-HPBCD inkübasyonunun ise amitriptiline bağlı NE kasılma cevabında meydana gelen inhibisyonu azalttığı bulundu (p<0.05). Sonuç olarak yüksek dozda (1:20 molar oranda) 2-HPBCD, amitriptilin ile oluşan vazodilatasyon cevabını önlemede etkili olmuştur. Anahtar kelimeler: İn vitro, amitriptilin, hipotansiyon, vazodilatasyon, 2-hidroksipropil-β-siklodekstrin