J-eğrisi analizi: Türkiye ve Euro bölgesi ticareti örneği

Bu tez, Türkiye ve Euro Bölgesi arasındaki ikili ticarette J-eğrisi hipotezinin geçerliliğini araştırmayı amaçlamaktadır. Değişkenler arasındaki kısa dönemli dinamikler ve uzun dönemli ilişkiler, 2003A1-2018A12 dönemi aylık verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Gecikmesi dağıtılmış otoregresif (ARDL) modeline dayanan Sınır Testi yaklaşımı, değişkenler arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisini bulmak için kullanılmıştır. Ayrıca, değişkenler arasında kısa vadeli dinamikleri belirlemek için Hata Düzeltme Modeli kullanılmıştır. Ticaret dengesi modelinde, ticaret dengesi, ihracatın ithalata oranı olarak tanımlanarak bağımlı değişken olarak kullanılırken, reel döviz kuru ile Türkiye ve Euro Bölgesi'nin gelirlerini temsil eden sanayi üretim endeksleri ise açıklayıcı değişkenler olarak kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar, uzun dönemde değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, reel döviz kurundaki artışların hem kısa dönemde hem de uzun dönemde ticaret dengesini olumlu etkilediği bulunmuştur. Diğer bir deyişle, reel döviz kurundaki artışlar (Türk Lirası'nın değer kaybetmesi) hem kısa dönemde hem de uzun dönemde ticaret dengesini iyileştirmektedir. Bu nedenle, Türkiye ve Euro Bölgesi arasındaki ikili ticarette J-eğrisi hipotezinin geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, Türkiye'nin gelirinin ticaret dengesi üzerinde etkisi olmazken; Euro Bölgesi'nin geliri uzun vadede ticari dengesini olumlu etkilemektedir.