Jacques Monod'un biyoloji felsefesi üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın amacı Jacques Monod'nun doğanın nesnel olduğu postülası zemininde ortaya koymuş olduğu biyoloji felsefesini ve vitalizm ve animizm gibi geleneksel canlılık görüşlerine yönelik eleştirilerini ortaya koymaktır. Monod animizm ve vitalizm düşüncelerinin diğer doğa bilimleri ve felsefelerinde olduğu gibi biyoloji ve biyoloji felsefesi inşa etme konusunda da yetersiz kaldığını düşünmektedir. Monod bu düşünceye dayanarak animizm ve vitalizm eleştirisi yapmış ve doğanın nesnel olduğu postülası üzerinden bir biyoloji felsefesi inşa etmiştir. Ayrıca Monod bu postülayla hem etik temelli bir epistemoloji kurmuş hem de etiğin epistemolojik temellendirmesini de yapmıştır. Böylelikle Monod inşa ettiği bu sistemle diğer alanlardaki mevcut sorunları çözmeyi ya da mevcut sorunların sorun bile olmadığını iddia ederek bilimin söylediği ile bilimin söylediğinden anlaşılan arasındaki sınırı çizmiştir. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde Monod öncesi biyoloji tarihi incelemesi yapılarak Monod'nun ortaya koyduğu düşüncenin arka planı incelenmiştir. 20. yüzyıla kadar olan biyoloji tarihinde çeşitli canlılık teorileri ele alınmıştır. İkinci bölümde Monod'nun eserinde ortaya koyduğu eleştirileri ve buna bağlı olarak ortaya koyduğu düşünce sistemi işlenmiştir. Ayrıca, Monod'nun makro ve mikro sistemler açısından rastlantı ve zorunluluk arasında kurduğu ilişki ele alınmıştır. Üçüncü bölümdeyse Monod'nun düşünce sistemi modern biyolojideki ve çağdaş biyoloji felsefesindeki bazı teorilerle karşılaştırılmıştır. Ardından biyoloji felsefesinde sıklıkla karşılaşılan düalist açıklamalarda Monod'nun kendisinin bu düalizmi aşıp aşamadığı tartışılmıştır. Bu bağlamda Addy Pros'un fiziko-kimyasal temelli biyoloji yaklaşımı, Ernst Mayr'ın organik bütüncü yaklaşımı ve Susan Blackmore'un memetik kuramı ele alınmıştır. Tartışma ve sonuç bölümündeyse Monod'nun kurmuş olduğu etik temelli epistemoloji ve etiğin epistemolojik temeli hakkındaki düşünceleri, ayrıca çağdaş biyoloji felsefesine katkıları eleştirel olarak tartışılmıştır.