Jeoistatistik yöntemlerle polimetalik maden yataklarının jeolojik modellenmesi

Bu çalışma, Balya-(Balıkesir) Hastanetepe polimetalik maden yatağının (Pb, Zn ve Ag) işletme tasarımı ve üretim planlamasına yönelik rezerv, tenör analizlerinin ve jeolojik modellemesinin jeostatistik yöntemlerle yapılmasını kapsamaktadır.Maden yatağına ait veritabanı oluşturulmuştur. Veriler 5 m aralıklı kompozitlere dönüştürülmüştür. Hem orjinal hem de kompozite dönüştürülen veriler aşırı sağa çarpık dağılım göstermiştir. Veriler logaritmaya dönüştürülmüş olup, bu dönüşüme lognormal kriging uygulanmıştır. Yönlü variogram analizinde, KD-GB (45° ve 135°) doğrultusunda zonal ve geometrik anizotropi, düşey yönde ise jeolojik ardalanma belirlenmiştir. Variogram modellerinin uygunluğu ve yeterliliği çapraz doğrulama analizi ile test edilmiştir.Uygulama sonunda belirli tenör aralıklarında rezerv ve ortalama tenör tahmini yapılmış, sınır (cut-off) tenörü üzerindeki cevherin yeraltındaki dağılımı üç boyutlu olarak modellenmiştir. Cevher yeraltında belirli kotlarda kesilerek bu yüzeye ait tenör dağılım haritaları üretilmiştir. Maden yatağının yapısal değişimi ve tenör dalgalanmasını ve dağılımını sergilemek için yatağın jeolojik modellemesi Plurigaussian simülasyon yöntemi ile yapılmıştır. Bu modellemede kayaç tiplerinin ve cevherin dağılımları, geometrik pozisyonları simüle edilmiştir. Yeraltında belirli kotlarda maden yatağının jeolojisini kapsayan simülasyon haritaları üretilmiştir. Ayrıca maden yatağında belirli hatlar boyunca kesit çizgileri oluşturulmuş ve bu kesitler üç boyutlu blok diyagramında modellenmiştir.